Türkiye'den Kovid19 pandemisinde sağlıklı performans: Gelişmiş ülkeler borçta rekor kırdı

Dünya Bankası, IMF ve birçok küresel kurumun ardından Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) de küresel borçluluk oranlarının fotoğrafını çeken bir rapor yayınladı. Özellikle Kovid19 pandemisi sürecinde rekor kıran borçluluk oranlarına rağmen Türkiye, diğer ülkeler arasında yine en iyi performansı sergileyenler arasında yer aldı. Rapora göre, özellikle gelişmiş ülkelerdeki zaten yüksek olan borçluluk oranı daha da artarken, Türkiye bu alanda birçok ülkeyi solladı. Pandeminin hissedilmeye başlandığı 2020'nin ilk çeyreğinde küresel borçta kaydedilen en büyük üç aylık artış yaşandı. 2020 yılının ilk çeyreğinde küresel borcun Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYİH) oranı yüzde 331'le (258 trilyon dolar) rekor seviyeye yükseldi. Yüzde 320'den 331'e kadar artış oldu. Gelişmiş piyasalardaki borç oranı yüzde 392'ye ulaştı. Bu rakam 2019'da yüzde 380 seviyesindeydi. Kanada, Fransa ve Norveç en büyük artışları gördü. Gelişmekte olan ülkelerin borcu, Çin'deki finansal olmayan kuruluşların borcundaki artışın da etkisiyle GSYİH'nın yüzde 230'una yükseldi. Gelişmekte olan ülkelerin toplam döviz borcu da 8.4 trilyon dolara çıktı.

TÜRKİYE BORÇTA ALT SIRALARDA
Türkiye borçta artış yaşayan ülkelerden biri olsa da hâlâ oranlar diğer ülkelere göre oldukça düşük. Ülkenin yerel para cinsinden borcunun oranı yüzde 16.7 ile en iyi üçüncü performansı sergiledi. Türkiye'yi sadece doğal kaynak zengini olan Rusya ve Suudi Arabistan geçebildi. Yabancı para cinsinden ise Türkiye kamu borcunda yine yüzde 18.9 ile en iyi performans sergileyen ülkelerden oldu. Hanehalkı yerel para borçluluğunda da Türkiye, 28 ülke arasında 24'üncü sırada yer aldı ve en az borçlu ülkelerden biri oldu. Finans sektörünün borçluluk oranında ise yabancı parada 10'uncu sırada yer aldı.





DÜNYADA 2. ÇEYREK DAHA KÖTÜ OLACAK
Pandemi ile alınan önlemler sonrası küresel borç yaklaşık 11 trilyon dolar arttı ve buna bir de gelmekte olan 5 trilyon dolar daha eklenince, borcun ikinci çeyrekte 12.5 trilyon dolarlık bir rekor kırması bekleniyor. Genellikle çeyrek bazlı ortalama 5.5 trilyon dolardı. Sektörler bazında incelendiğinde, hanehalkına ait borçlar yılın ilk çeyreğinde 48.1 trilyon dolar, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 75.6 trilyon dolar, kamuya ait borçlar 69.9 trilyon dolar ve finansal şirketlere ait borçlar 64.3 trilyon dolar olarak hesaplandı. Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu bu yılın ilk çeyreğinde 185.4 trilyon dolar olurken, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Brezilya ve Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerin toplam borçları ise 72.6 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

GELİŞEN ÜLKELER İÇİN VADE GELİYOR
Borcun vadesine bakılınca ise gelişmekte olan ülkeler için 2020 tarihi göze çarpıyor. Raporda vadesi gelmiş yabancı para cinsinden borcun toplamın yüzde 17'si olduğu tespit edildi. 2020'de yaklaşmakta olan döviz itfaları arasında Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye öne çıkan ülkeler.