Kuru soğanda fiyatlar 60 liraya dayandı, ithalat vergisi yüzde 5’e indirildi

Kuru soğanın kilogram fiyatının marketlerde 59,99 liraya kadar yükselmesinin ardından ithalatta uygulanan yüzde 49,5’lik gümrük vergisi geçici olarak yüzde 5’e düşürüldü. Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin arz güvenliğini sağlamak ve tüketicinin uygun fiyatla ürüne ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla 31 Ağustos’a kadar uygulanacağını açıkladı.

Mutfakların temel ürünlerinden kuru soğanda fiyatların hızla yükselmesi üzerine ithalat vergisinde geçici indirime gidildi.

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 0703.10.19.00.11 gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan kuru soğan ithalatındaki gümrük vergisi, 31 Ağustos 2026’ya kadar yüzde 49,5’ten yüzde 5’e indirildi.

Bosna-Hersek, Singapur ve Kosova düzenlemenin dışında tutulurken, bu ülkelerden yapılacak ithalatta mevcut tercihli tarife hükümlerinin uygulanmasına devam edilecek.

Kararla, iç piyasadaki arzın desteklenmesi ve son dönemde hızla yükselen kuru soğan fiyatlarının kontrol altına alınması amaçlanıyor.

MARKETTE KİLOSU 60 LİRAYA YAKLAŞTI

Haziran ayında marketlerde kilogramı ortalama 38,47 liradan satılan kuru soğanın fiyatı, temmuz ayında 59,99 liraya kadar yükseldi.

Böylece kuru soğanın market fiyatında kısa sürede yaklaşık yüzde 56’lık artış yaşandı. Tek bir kuru soğanın fiyatı ise büyüklüğüne göre 18 lirayı aşarken, taze soğanın kilogram fiyatı 120 liraya kadar çıktı.

Haziran ayında üreticide kilogramı 35,50 lira olan kuru soğan, markete ulaşana kadar yüzde 51 oranında zamlandı.

Aynı dönemde üreticide kilogramı 20,50 lira olan patatesin market fiyatı da 45 liraya kadar yükseldi.

BAKANLIKTAN “ARZ GÜVENLİĞİ” AÇIKLAMASI

Ticaret Bakanlığı, kuru soğanda gümrük vergisinin geçici olarak düşürülmesine ilişkin yaptığı açıklamada, kararın arz güvenliğini ve fiyat istikrarını sağlamak amacıyla alındığını bildirdi.

Piyasaların doğru yönlendirilmesi, spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi ve temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması için gerekli tedbirlerin zamanında hayata geçirildiği belirtildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürütülen değerlendirmelerde, aşırı yağışlar gibi iklim kaynaklı olumsuzlukların etkisiyle kuru soğan hasadının üretici bölgelerde kademeli biçimde sürdüğünün tespit edildiği aktarıldı.

Bakanlık açıklamasında, “Temel gıda ürünlerinden olan kuru soğanda, arz güvenliğinin sağlanması ve tüketici ihtiyacının uygun fiyatla karşılanabilmesini teminen, piyasayı tam olarak rahatlatacak seviyede arz sağlanacağı değerlendirilen 31 Ağustos’a kadar gümrük vergisi geçici olarak yüzde 5 olarak yeniden düzenlenmiştir” denildi.

VERGİ 1 EYLÜL’DE YENİDEN YÜZDE 49,5 OLACAK

Vergi indiriminin geçici olarak uygulanacağına işaret eden Ticaret Bakanlığı, yeni sezon ürünlerinin piyasaya yoğun şekilde girmesinin beklendiği 1 Eylül’den itibaren yüzde 49,5’lik gümrük vergisinin yeniden yürürlüğe gireceğini bildirdi.

Bakanlık, bu tarihten itibaren iç piyasa dengesinin yerli üretim yoluyla yeniden sağlanmasının öngörüldüğünü belirtti.

Açıklamada, üretici ve tüketicinin birlikte gözetileceği, arz-talep dengesi ile fiyat gelişmelerinin ilgili kurumlarla koordinasyon içinde yakından izleneceği kaydedildi.

TZD: ÜRETİM SORUNU YOK, STOKÇULUK VAR

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hidayet Muslu patates ve kuru soğanda mevcut durumda üretim kaynaklı bir sorun bulunmadığını, fiyat artışlarının stokçuluktan kaynaklandığını savundu.

Orta Doğu’daki savaşın yeniden başlaması halinde akaryakıt fiyatlarına peş peşe zamlar gelebileceğini belirten Muslu, bu artışların mutfağa giren bütün ürünlerin fiyatlarına yansıyacağını ifade etti.

Muslu, tarım politikalarının çiftçiyi ve üretimi bitirme noktasına getirdiğini belirterek, “Çiftçi artık sadece petrol şirketlerine çalışıyor. Akaryakıta gelecek her 1 kuruşluk zam, tarladaki her ürüne de yansıyacak. Vatandaş tarım ürünlerinde her an yeni zamlara hazır olmalı” dedi.

HAZİRANDA EN ÇOK ZAMLANAN ÜRÜNLER ARASINDA

Haziran ayında marketlerde takip edilen 38 ürünün 21’inde fiyat artışı yaşandı.

Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek olurken, çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates izledi.

Kuru soğanda ithalat vergisinin geçici olarak düşürülmesinin, ithal edilecek ürünün miktarına ve iç piyasaya giriş zamanına bağlı olarak toptan ve perakende fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturması bekleniyor.

Buna karşılık kararın, yeni sezon ürünlerini piyasaya sunmaya başlayan yerli üreticiler üzerindeki etkisi açısından ithalatın miktarı ve zamanlaması önem taşıyor.

GIDA FİYATLARI 21 YILDA 53,6 KAT ARTTI

Gıda fiyatlarındaki uzun dönemli artış da genel fiyat artışının üzerinde gerçekleşti.

2025 yılı 100 kabul edilerek hesaplanan gıda fiyatları endeksi, Haziran 2005’te 2,5 seviyesindeyken Haziran 2026’da 131,89’a yükseldi.

Buna göre genel fiyatlar söz konusu dönemde 35,4 kat artarken, gıda fiyatlarındaki yükseliş 53,6 katı buldu.

Gıda fiyatlarının genel fiyat düzeyinden daha hızlı artması, bütçesinde gıda harcamalarının payı yüksek olan düşük gelirli kesimlerin geçim sıkıntısını daha da artırdı.

NEFES