İran saldırıları Körfez'in yumuşak karnını vurdu

Körfez ülkeleri ekonomik gelirlerini petrol dışı sektörlere yaydı. İran bu yeni stratejik tesisleri hedef listesine ekledi. Alüminyum fabrikaları, bankalar, veri merkezleri ağır hasar aldı. Hürmüz Boğazı geçişleri durdu. Bölgesel ticaret limanları işlevini yitirdi. Ekonomik çeşitlilik hamleleri yeni saldırı noktaları yarattı. Küresel arz zinciri aksamalardan etkileniyor.

Ekonomisinin yüzde 70'inden fazlası petrol ve doğalgaz ihracatına bağlı olan Körfez ülkeleri son 10 yılda ekonomik güçlerini çeşitlendirmek için büyük atılımlar yaptı. 

Ülkeler, sunucu binalarından üniversitelere, telekom şirketlerinden enerji üretim tesislerine kadar birçok noktada yatırımlar yaparak gelirlerini geniş alanlara yaydı.

Bu atılımlar sayesinde Körfez ülkelerinde gelirin yüzde 30'u enerji ihracatına bağlanırken kalan yüzde 70 metal üretimi, eğitim, turizm, bankacılık ve teknolojik destek faaliyetlerine yayıldı.

Şimdi bu atılımlar, İran için geniş bir hedef listesine dönüştü. Az korunan bu yatırım yolları İran'ın telekom şirketlerini, üniversiteleri, sunucu binaları ve dahasını vurmasıyla Körfezi zora soktu.

İran, enerji altyapısının yanında ABD'ye bağlı yeni ekonomik hedefleri vurarak Körfez'i zayıf noktasından vurdu.

KÖRFEZ'İN YUMUŞAK KARNI

ABD saldırıları sonucu ağır darbeler alan İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın 'güçlerinin tamamen yok edildiği' yönündeki iddialarına rağmen Körfez'de büyük bir yıkım yaratıyor.

Alüminyum ile çelik üreten fabrikalar, İran'ın hedefine girdi. Bankacılık ve turizm gibi hizmet sektörlerinin kullandığı bina ve tesisler de İHA'lar tarafından vuruldu.

Umman'daki liman vinçleri vuruldu. İran mühimmatları veri merkezlerini ve banka ofislerini hedef aldı.

Bölgedeki meyve ticareti gibi ticari faaliyetleri de sekteye uğradı. Körfez'in modern limanları ile havalimanları ticaret merkezi olma özelliklerini kaybetti.

Pazar günü Devrim Muhafızları eğitim merkezlerini hedef alarak Amerikan üniversitelerinin bölge kampüslerine saldırı tehditleri savurdu. 

Petrol ile doğalgaz üretimi bölge ekonomisinin omurgasını oluşturmaya devam ediyor ve İran bu tesisleri hedef alıyor. Ancak şimdi İran, Körfez'deki diğer gelir kaynaklarına da bomba yağdırıyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişlerinin engellenmesi bu saldırılarla birlikte bir ekonomik daralmaya yol açtı. 

Bölgedeki ucuz enerji bolluğu petrol dışı endüstrilerin kararlı bir şekilde büyümesini sağladı. Şimdi bu yeni sektörler İran'ın saldırılarıyla karşı karşıya kalıyor. Petrol tesislerin vurulması gibi bu alanların da aksaması küresel düzey yankılanıyor.

İRAN'IN İNTİKAMI ACI OLDU

İran'daki çelik, ecza ve enerji üretim tesislerinin vurulması İran'ın Körfez'deki saldırılarını genişletmesine kapı araladı.

Sivilleri veya ekonomik yapıları vuran bu karşılıklı saldırılar savaşın yeni bir aşamasını temsil ediyor. Körfez ülkelerinin uzun saldırı halinde toparlanması zor endüstrilere yatırım yapması, bu endüstrilerin büyük bir para kaybına dönüşmesine sebep oldu.

Temel inşaat ve tarım ürünleri de hedefe girdi. Bahreyn'deki dev alüminyum üreticisi 1970'lerden beri faaliyet gösteriyor.

Metal, gübre ve kimya işletmeleri artık küresel oyuncular haline gelmişti, Şimdiyse bu tesisler İran'ın öncelikli hedefi halinde.

Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 stratejisi gibi ulusal planlar bu eğilimi daha da hızlandırdı. Amaç petrol bitmeden önce finans ve turizm gibi geleceğe odaklı sektörler inşa etmekti. Saldırıların turizme verdiği hasar ise henüz ölçülemez büyüklükte.

Körfez İşbirliği Konseyi ekonomilerinin gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 70'inden fazlasının petrol dışı sektörlerden geldiğini belirtti.

En güçlü ekonomik darbe olarak Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler neredeyse tamamen durduruldu. Milyonlarca varil petrol Körfez içinde hapsoldu.

NEFES