Faizlerde 1 yıl sonra ilk

Vatandaş faizlerde düşüş beklerken bankalarda tersini görüyor. Kredi faizleri 1 yılın zirvesine yükseldi. Reel geliri azalanlar, çok yüksek reel faiz maliyetiyle karşı karşıya kalıyor.

Hükümet 2026 yılının enflasyonda ve faizlerde düşüş yılı olacağını vaat etmişti ancak hesaplar yine tutmadı.

Merkez Bankası (TCMB) geçen haftaki toplantısında üst üste dördüncü kez faizleri sabit tutarken, kredi faizlerinde yükseliş devam ediyor.

Ortalama ihtiyaç kredisi faizleri geçen hafta yüzde 65,16'ya yükselerek 11 ay sonra ilk kez yüzde 65 seviyesini aştı. Bu kalemde maliyetler, vergiler ve diğer masraflarla yüzde 80'i aşıyor.

İhtiyaç kredisinde oranlar geçen senenin sonunda kampanyaların da etkisiyle yüzde 50'nin altına kadar gerilemiş, şubat sonunda İran savaşı başlamadan önce yüzde 56,79 olmuştu.

Ortalama ticari kredi faizleri ise geçen hafta yüzde 54,39 oldu. Bu oran savaş öncesinde yüzde 49'du.

Ortalama faizler geçen hafta konut kredisinde yüzde 41,39, taşıt kredisinde yüzde 43,70 oldu. Bu oranlar savaş öncesinde sırasıyla yüzde 34,63 ve yüzde 39,12 idi.

Mevduat faizinde ise ortalama oranlar, gösterge oran olan 1-3 ay arası vadede geçen hafta yüzde 47,83 oldu. Bu oran savaş öncesinde yüzde 44,38 idi.

FAHİŞ REEL FAİZ DÖNEMİ

Kredi faizleri uzun süredir çok yüksek seviyelerde seyrediyor.

Resmi yıllık enflasyon oranı yüzde 32, piyasanın 12 ay sonrası için enflasyon beklentisi yüzde 23 seviyelerindeyken vatandaşlar çok yüksek 65'i aşan faizlerle kredi kullanıyor. Bu durum, geçinmekte zorlanan vatandaşların başvurduğu ihtiyaç kredisinde fahiş seviyede reel faizle karşı karşıya kaldığını gösteriyor.

Büyüme sınırlamaları da kredilerdeki faizlerin yüksek kalmasında etkili oluyor.

KUR VE FAİZ ÇIKMAZI

Ekonomi yönetimi üç yıldır, yüksek faiz ve değerli TL politikası uyguluyor. Enflasyonla mücadele ve finansal istikrar için uygulandığı söylenen bu politikayla, yabancı sıcak para çekilmeye, mevduatta TL oranı yüksek tutulmaya ve rezerv biriktirilmeye çalışılıyor.

Bu politika sonucunda yerli ve yabancı sıcak para için yüksek faiz getirisi sağlanıyor ancak içeride vatandaşlar çok yüksek kredi faizleriyle ve düşen reel ücretlerle karşı karşıya kalıyor. Bu politikaya, son dönemde sanayicilerden de "rekabet avantajını kaybettikleri" gerekçesiyle eleştiriler artıyor.

Hükümet ise bu politikanın terk edildiği durumda, kurda ve enflasyonda hızlı artış olabileceğinden korkuyor.

NEFES