'Bedelli askerlik' çıkışı: "Başvuruyorlar, ödeyemiyorlar"

CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in soru önergesine verdiği yanıta göre 2021-2025 yılları arasında bedelli askerlik için başvuran yaklaşık her 10 kişiden birinin ücretini ödeyemediğini söyledi.

CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, bedelli askerlik başvurularıyla ilgili olarak Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'e bazı sorular yöneltti.

Bilindiği üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurul'da görüşülmeye başlanan son kanun teklifinde bedelli askerlik ücretinin hesaplanmasında kullanılan gösterge rakamlarının değiştirilmesi öngörülüyor.

Düzenlemenin kabul edilmesi halinde bedelli askerlik ücretinin yaklaşık yüzde 25 artışla 333 bin liradan 417 bin liraya yükselmesi bekleniyor.

Başevirgen, Güler'e “Yoklama kaçağı ve bakaya statüsündeki yükümlülerin toplam sayısı kaçtır?", "2021 - 2026 yılları arasında bedelli askerlik başvurusu yapan yükümlü sayısı yıllara göre kaçtır?", "Yoklama kaçağı ve bakaya statüsündeki yükümlülere 2021-2026 yılları arasında kesilen idari para cezalarının toplam tutarı yıllara göre ne kadardır?" gibi sorular yöneltti.

"Bakan Güler’den gelen yanıt, Türkiye’de askerlik sisteminin ekonomik gerçeklerle nasıl iç içe geçtiğinin gözler önüne serdi" diyen Başevirgen, bakanlık tarafından kendisine gönderilen verileri paylaştı.

Buna göre 2021 – 2025 yılları arasında bedelli askerlik başvurusu yapan yükümlü sayısının 987 bin 645 olduğunu belirten Başevirgen, bedelli askerlik ücretinin son yıllarda hızla arttığına dikkat çekti:

'HER 10 BAŞVURUDAN 1'İ EKONOMİK NEDENLERLE YARIM KALIYOR'

"Bedelli askerlik ücretleri artarken aynı dönemde ücretli çalışanların alım gücü ciddi biçimde geriledi. Asgari ücret ve ortalama maaşlar enflasyon karşısında erirken, bedelli askerlik artık geniş bir kesim için ulaşılabilir olmaktan çıktı.

Bakanlık verilerine göre 2021–2025 yılları arasında bedelli askerlik başvurusu yapan yükümlü sayısı 987 bin 645. Ancak bu başvuruların 92 bin 712’si, ödeme yapılmadığı için sonuçlandırılamadı. Bu veri, yaklaşık her 10 başvurudan 1’inin ekonomik nedenlerle yarım kaldığını gösteriyor."

'İŞSİZ VEYA GÜVENCESİZ ÇALIŞAN GENÇLER ERTELEMEYE ÇALIŞIYOR'

Soru önergesinde yoklama kaçak sayısı ve bakaya kalanları da soran Başevirgen, şunları kaydetti:

"Aynı yanıtta yer alan başka bir veri ise daha çarpıcı. 2021–2026 arasında yıllık ortalama 568 bin yoklama kaçağı, 55 bin 782 bakaya kalan var.

Bu tablo yalnızca idari bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik bir gösterge. Çünkü işsiz veya güvencesiz çalışan gençler askerliği ertelemeye çalışıyor. Bedelli ödeyemeyenler sistemin dışına itiliyor. Kayıt dışı çalışma arttıkça yoklama süreçlerinden kaçınma eğilimi de artıyor.

Ortaya çıkan tabloyla görüyoruz ki askerlik yükümlülükleri bile ekonomik güce göre şekilleniyor. Bedelli askerlik eşit bir seçenek gibi sunulsa da veriler bize gösteriyor ki bedelli askerliği gelir düzeyi belli bir seviyenin üstünde olan vatandaşlarımız yapabiliyor, geliri olmayanlar ise bekliyor, kaçıyor ya da cezai sürece giriyor.

Bedelli ücretlerinin gelir düzeyine endekslenmemesi ve sürekli artması, sistemin giderek daha da dar bir kesime hitap etmesine neden oluyor.

'ON BİNLERCESİ ÖDEME YAPILAMADIĞI İÇİN İPTAL OLUYOR'

Resmi veriler açıkça ortaya koyuyor ki Türkiye’de askerlik artık yalnızca bir yükümlülük değil, aynı zamanda bir ‘ekonomik filtreye’ dönüşmüş durumda. Asgari ücretli bir gencin bu parayı biriktirmesi mümkün değil. İktidar saraydan bakıp ‘başvuru çok’ diyebilir ama o başvuruların on binlercesi ödeme yapılamadığı için iptal oluyor.

Bu tablo, ekonominin iflasının belgesidir. Bu ülkenin gençleri iktidarın yanlış ekonomi politikalarının bedelini ödüyor. AKP rakamlarla övünmeye devam edebilir ancak biz o rakamların arkasındaki yoksulluğu anlatmaya devam edeceğiz."

NEFES