Orta Doğu’nun dünya enerji ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda kriz derinleşiyor. Bölgedeki askeri gerilim ve saldırı riskleri nedeniyle gemi işletmecileri boğaz geçişlerini büyük ölçüde durdurdu. Hafta sonu İran’a yönelik gerçekleştirilen operasyonların ardından sigorta maliyetleri hızla yükseldi.
Kpler veri analiz şirketinin açıkladığı bilgilere göre, 27 Şubat’ta 15 tankerle 21 milyon varil olan günlük sevkiyat hacmi, 1 Mart itibarıyla 3 tankere ve 2,8 milyon varile geriledi. 2026 yılı ortalaması olan 19,8 milyon varile göre yaşanan yüzde 86’lık düşüş, enerji arz zincirinde ciddi kırılma endişesi oluşturdu.
700'den Fazla Gemi Sıra Bekliyor
Boğazın her iki yakasında yaklaşık 334 ham petrol tankeri ile çok sayıda rafine ürün taşıyan gemi savaşın sona ermesini bekliyor. Küresel günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık gelen 20 milyon varillik ticaret hacmi fiilen denizin ortasında durdu.
Denizcilik uzmanları, yükleme operasyonları sürse bile doğu yönlü çıkışların azalmasının navlun maliyetlerini artıracağını ve teslimat sürelerinde ciddi gecikmelere yol açacağını belirtiyor.
Güvenlik Riski Kritik Seviyede
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, boğazı kullanmak isteyen gemilere geçiş izni verilmeyeceği bildirildi. Bunun üzerine bazı konteyner gemileri rotalarını değiştirerek bölgeden uzaklaştı. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları, Umman Denizi ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında ticari gemilere yönelik saldırıların teyit edilmesi sonrası güvenlik seviyesini en üst risk kategorisine yükseltti.
Erdoğan'ın Uyarısı Yeniden Gündemde
Recep Tayyip Erdoğan, bölgedeki çatışma ortamına ilişkin yaptığı değerlendirmede yangının büyümeden söndürülmesi gerektiğini vurguladı. Erdoğan, "Gerekli müdahalede bulunulmazsa çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi sonuçları olacaktır" ifadelerini kullanmıştı.
Uzmanlar, artan jeopolitik gerilimin sadece enerji ticaretini değil, küresel ekonomik dengeleri de etkileyebileceğini ifade ediyor.
Akaryakıtta Tarihi Zam Kapıda
Bölgedeki kriz enerji piyasalarını da vurdu. Brent petrol fiyatı 80 dolar seviyesine yaklaşırken Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına büyük zam beklentisi oluştu. Salıyı çarşambaya bağlayan gece yarısı motorinin litresine 5,6 TL, benzinin litresine ise 2,10 TL zam yapılacağı açıklandı.