Yılda 2 kez Vuran Işık Düzeneği

İsmail Fakirullah Türbesi ve Işık Kırılma Mekanizması, Türkiye’ nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ nde yer alan, Siirt ilinin, Aydınlar (Tillo) ilçesi sınırlarında yer almaktadır. İsmail Fakirullah Türbesi, ışık kırılma mekanizması ile ilişkilendirilir. Türbeye ait olan kule ve duvar kalıntıları ile tasavvufi inanışı yansıtan, insanlık tarihinin bir aşamasını sergilemesi ve bölge inanışını mimari açıdan yansıtması bakımından önemli bir temsilidir. İsmail Fakirullah Türbesi, 18. Yüzyılda İsmail Fakirullah’ ın ölümünden sonra  öğrencisi İbrahim Hakkı tarafından yaptırılmıştır. İsmail Fakirullah’ın vefatı üzerine “Hocamın başucuna doğmayan güneşi neyleyim?” diyerek  İbrahim Hakkı Hazretleri, astronomi ve mimari bakımından önemli bir bilim harikasına imza atmıştır. Türbenin doğusuna harçsız bir duvar ve 8 köşesi olan 10 metre yüksekliğinde bir kule yaptırmıştır. 21 Mart ve 23 Eylül Ekinoks tarihlerinde, gece gündüz eşitliklerinde kalenin arkasından yükselen güneş bu duvara çarpmaktadır.  Tepeden kırılan ışık türbenin duvarında bulunan pecereden içeri girerek, İsmail Fakirullah Hazretleri’nin mezarının başını aydınlatmaktadır. İsmail Fakirullah Türbesi, 2015 yılında Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesindeki Alanları’ na dahil edilmiştir.