Yazı Tura’da Şansınız %50 Değil!

Bakkala kim gidecek, maça kim başlayacak gibi çocukluğumuzda sıklıkla kullandığımız ve hayatımızda büyük bir yere sahip olan yazı tura atmak aslında pek te adil bir şey değilmiş. Tarihte çok büyük olaylarda bile bazen bu yöntemin kullanıldığını düşününce yazı tura atmanın aslında çok fazla haksızlığa olanak sağladığını anlıyoruz.

Peki nasıl oluyor da sadece iki yüzü olan bir madeni para eşitliği sağlamıyor. 2004 yılında Stanford Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre atılan bir madeni paranın yazı gelme ihtimali %80. Bu iddianın sahibi Stanford Üniversitesinde çalışan Persi Diaconis’e göre bozuk paranın tura kısmı yazı kısmına göre daha ağır olduğu için paranın kütle merkezini etkiliyor ve yazı gelme ihtimalini arttırıyor.

Diaconis’e göre yazı tura atmaktansa parayı yakalamaya çalışmak daha adil bir yöntem. Başka bir matematikçi Joseph Keller’e göre ise adil olarak para atmanın yolu parayı merkez boyunca yatay bir eksende kusursuz bir biçimde döndürmektir. Ama bunu yapmak için insan olmak yetmiyor, insanüstü güçlere sahip olmak gerekiyor.

Yani işin özü yazı tura atmak öyle sandığımız gibi tamamen şans işi değil. Atılan paranın üzerindeki kire kadar birden fazla etmen bu işin seyrini değiştiriyor.