Vedat Işıkhan’ın emeklisi sürünüyor Fatih Karahan’ınki hayatını yaşıyor

SGK emeklisine 20 bin lirayı zor veriyor. Merkez Bankası’nın emeklilik sistemi MERVAK’tan emekli olanlar ise 100 bin lirayı bulan tutarda 2’nci emekli aylığı alıyor.

Bir  zamanlar çalışma hayatını tamamlayıp refaha kavuşan emekliler şimdi açlık ve yoksulluğa adım atıyor. Nedeni ise çarpık sosyal güvenlik sistemi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklisine 20 bin lirayı zor bulup veriyor, Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı’ndan (MERVAK) emekli olanlar ise 100 bin liraya kadar olan tutarlarda emekli aylığı alıyor. Merkez Bankası personeli isteğe bağlı olarak MERVAK’a da üye olursa, çalıştığı sürece maaşından yapılan prim kesintileri, emekliliğinde maaş olarak yansıyor. 

KİRA VE ÖLÜM YARDIMI

MB çalışanlara 35-100 bin lira arasında kira yardımı da yapıyor, yılda 3 maaş da performans ödemesi var. MERVAK ayrıca kendi emeklisi ile eş veya çocuğunun vefatında da 15 bin lira ölüm yardımı yapıyor. SGK ise sadece emekli ölürse 6 bin 398 lira veriyor, eş ve çocuğun ölümünde yardım yapmıyor. Kötü yönetim yüzünden mali yapısı her geçen gün daha da bozulan SGK Hazine’ye de büyük yük oluşturuyor. 2025’te halktan toplanan vergilerin 1 trilyon 10 milyar lirası Hazine yardımı adı altında SGK’ya aktarıldı. Ayrıca bütçeden emeklilerin bayram ikramiyesi için 115 milyar TL, en düşük emekli aylığına yapılan ek zamlar için 157 milyar ve diğer destek ödemeleri için toplamda 988 milyar lira daha aktarıldı.

ESKİ EMEKLİ MAAŞLARI KALMADI

1988 yılında dönemin TCMB Başkanı Rüştü Saracoğlu tarafından kurulan MERVAK, esas olarak Merkez Bankası’nın olağanüstü artan personel sayısını düşürmek için faaliyete geçirildi. O dönemde 9 bin kişiye çıkan personel sayısı MERVAK üzerinden sağlanan emeklilik teşvikiyle 5 bin kişiye düşürüldü. MERVAK’ın yüksek emeklilik tazminatı ve yüksek emekli maaşı fırsatını değerlendiren 4 bin çalışan emekli oldu. Yüksek tazminat ve maaşların ödenebilmesi için de Merkez Bankası kaynaklarından MERVAK’a yüklü ödemeler yapıldı. Bu ödemeler 2002 yılına kadar sürdü. 2002’de alınan kararla Merkez Bankası’ndan MERVAK’a para aktarımı sona erdi. Merkez’in desteğini kaybeden MERVAK sadece prim gelirlerine kalınca emekli aylıkları prim gelirleriyle sınırlı hale geldi. Böylece eski emekliler 100 bin liraları bulan tutarlarda aylık alırken son dönemde emekli olanların aylığı 20 bin 40 bin bandına geriledi. 

Bal tutan parmağını yalıyor

Para basma yetkisine sahip Merkez Bankası 2024 yılında 3 bin 892 çalışanına toplam 9 milyar 468 milyon 292 bin lira ücret ve maaş ödedi. 2024 sonu itibarıyla personel başına aylık ödeme ortalama 202 bin 730 lira, yıllık ödeme de 2 milyon 433 bin lira oldu. 2025 yılının tamamında ve 2026 yılı Ocak ayında yapılan zamlarla birlikte Merkez Bankası’nın her bir personeline yaptığı ortalama aylık ödemenin 313 bin 599 liraya ulaştığı hesaplanıyor. Buna karşılık kamuda memur maaşları 58 bin lira ile 180 bin lira arasında değişiyor. Özel sektörde çalışanlar ise 28 bin 75 liralık asgari ücretle geçim savaşı veriyor.

ÇEYREK SİMİT DAĞITMIŞTI 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bir simidi üç emekli arasında paylaştırmıştı. Işıkhan’ın emeklisi çeyrek simitle karnını doyurmaya çalışırken, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın emeklisi gününü gün ediyor.

Sözcü