Traktörde vites küçülttük

Tarımda yaşanan kriz, sanayiyi de etkiledi. Traktör üretimi 11 ayda yüzde 41 düşüşle 40 bin adete indi. Çiftçilerin elindeki 500’ü aşkın traktör ise icralık oldu.

Tarım sektöründe sorunlar her geçen gün büyüyor. Çiftçi üretimden uzaklaşırken, tarım sektörü geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 12.7 ile dramatik küçülme yaşadı. Çiftçi tarladan uzaklaşırken, bitkisel üretim azalıyor. Çiftçinin borca batması, üretimde yaşanan büyük sıkıntılar ve artan maliyetler, traktör üretimine de ağır darbe vurdu. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre 2025’in 11 ayında traktör sanayinde kapasite kullanım oranı yüzde 24’e kadar düştü. Geçen yıl sonunda traktörde kapasite kullanımı yüzde 41’in üzerindeydi.

Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği (TARMAKBİR) verilerine göre, Kasım 2025’te traktör üretimi yüzde 52 düşerek 2 bin 736 adede geriledi. Ocak-Kasım 2025 döneminde üretim bir önceki yıla göre yüzde 40.7 azalışla 40 bin 387 seviyesine kadar indi. Son 4 yılın kasım ayı verileri dikkate alındığında, 2025 yılındaki kayıp yüzde 61.3 ile 7 bin 73 adetlik üretime geriledi. Son 4 yılın ocak-kasım dönemi verileri dikkate alındığında 2025 yılındaki kayıp yüzde 46’yı aştı. TARMAKBİR’in raporu; Türk Traktör, Başak, Erkunt, Hattat, Karataş, SDF, Tümosan ve Yanmar firmalarının üretim verilerine dayanıyor.

İHRACAT YÜZDE 13 DÜŞTÜ

2025 Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre traktör ihracatı yüzde 13 düşüşle 14 bin 13 adete geriledi. 2025 Kasım’da bir önceki yılın aynı dönemine göre traktör ihracatı yüzde 20 artışla 1.436 adete çıksa da, son 4 yılın kasım ayı verileri dikkate alındığında, 2025 Kasım’da yüzde 17’lik ihracat düşüşü yaşandı. 2025 Ocak-Kasım dönemini son 4 yılın verileriyle karşılaştırdığımızda ise ihracatta yüzde 25’lik bir azalma görülüyor. 2025 yılının Ocak-Kasım döneminde trafik tescili yapılan traktör sayısı da 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 36 azalarak 36 bin 325 adete geriledi. 2025 Kasım ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 39 azalışla 3 bin 206 adet (2024/2025 model) traktörün trafik tescil işlemi gerçekleştirildi.

Kredi batıklarında yüzde 307’lik artış

Traktör satışları dip yaparken çiftçinin elindeki traktörler de bir bir icrayla elinden alınıyor. Yapılan hesaplamalara göre 2025’te 500’ün üstende traktör, çiftçinin borcundan dolayı icraya düştü. BDDK verilerine göre, çiftçilerin bankalara olan borcu Kasım 2025 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artışla 1 trilyon 179 milyar liraya yükseldi. Çiftçinin takipteki borç miktarı bir yılda yüzde 307 artışla 2 milyar 989 milyon liradan 12 milyar 178 milyon liraya fırladı.

NEFES