Sosyal medyanın aptallaştırıcı etkisi

İki ay kadar önce sosyal medyada ilginç bir iddiaya denk geldim. Aslında ilginç demek yetersiz kalabilir; dünyayı sallayacak, uluslararası dengeleri sarsacak, orduları harekete geçirecek şeyler yazıyordu okuduğum mesajda. Mesajın sahibi, özellikle sol çevrelerde tanınıp sevilen, sosyal medyada da hayli faal olup icra ettiği sanata dair videoları sıkça paylaşan, 196870 kuşağından saygın bir sanatçımızdı.

Twitter mesajında, koronavirüsün dünyayı nasıl etkilemekte olduğuna, ABD’ye, Çin’e, küreselleşmeye, Trump’a, resesyon dönemine vb. dair birkaç kelam edildikten sonra esaslı bir bomba patlatılıyor, “Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve eşinin haftalardır tutuklu bulunduğu” vurgulanıyor, bunun “çok ilginç” bir gelişme olduğu belirtiliyordu.

Şaşırdım tabii… İddiayı dillendiren, aklı başında diye bilinen bir sanatçıydı. Aklı başında olmasa da merak uyandıran bu satırlar o an için dünya borsalarını allak bullak etmiş, doları fırlatmış, petrol fiyatlarını yerinden oynatmış, pek çok ülkede kırmızı alarm durumuna geçilmesine yol açmış gibi görünmüyordu ama belli de olmazdı. Gerçi Çin medyası yalnızca iki gün önce Xi Jinping’in katıldığı bir toplantıdan görüntüler aktarmış, bir gün önce de bazı devlet başkanlarıyla telefon görüşmesini haberleştirmişti ama dediğim gibi yine de belli olmazdı!

ÇİN’DE ASKERİ DARBE!

Merakıma yenik düştüm, kendimi tutamadım ve bu ilginç bilginin kaynağını sordum sanatçımıza. Bir süre sonra “Alın size kaynak” edasıyla gönderdiği linki tıkladığımda, sözde “Doğu TürkistanUygur” haberleri ve Çin düşmanlığıyla dolu uyduruk ötesi bir site çıktı karşıma. İlgili haberde şöyle şeyler yazmaktaydı, yazım ve ifade yanlışlarına dokunmadan aktarıyorum:

“Uluslararası kamuoyunda Çin’i koronavirüsün (Covid19) sorumluluğundan kurtarmak için tarihte eşi benzeri görülmemiş mağduriyet edebiyatı yaratılmaya çalıştığı ve bunun propagandası için kurban olarak devlet başkanı Şi Cinping ve pop star eşi Peng Liyuan’ın seçildiği öne sürülüyor. Hatta Çin’de darbe yapıldığı söylentileri çıkmaya başladı. ÇKP’nin resmi gazetelerinde her gün manşetlerde fotoğrafı ile birlikte konuşmaları yayınlanan Şi Cinping’in iki haftadır hiçbir gazetenin ön sayfasında fotoğrafının yayınlanmıyor oluşu, bu söylentileri güçlendiriyor. Son haftalarda Tayvan televizyonları ve tanınan Çinli muhalif aktivistler, Çin’de gizli bir Askeri darbe gerçekleşmiş olma ihtimalinden bile bahsediyor. İddialara göre böylece hem bütün sorumluluk Şi Cinping’in üstüne atılacak ve ÇKP temize çıkarılacak, hem de Şi Cinping ve eşi Peng Liyuan’ın virüse yakalanarak öldüğü haberi ile ikinci mağdur edebiyatı yapılacak ve Çin’in virüs konusundaki güvenirliği korunulacak.”

OLTAYA GELMEK, YEMİ YUTMAK

Deli saçması başka iddialara da yer veren bu sözde “bomba haber”, o sanatçının önüne nasıl geldi, neden ve nasıl ciddiye aldı, ciddiye almakla yetinmedi bir de yorumlu olarak neden paylaştı, hiç mi kuşku duymadı, gerçekten merak ediyorum. “Özgürlükçüsolsosyalistdevrimcidemokrat” bir sanatçı, bu saçma sapan antikomünist propaganda sitesinin oltasının ucundaki yemi nasıl yuttu, bilemiyorum… Bildiğim, lodosun bazı insanlarda baş ağrısına yol açması gibi sosyal medyadaki yalan rüzgârlarının da bazı insanlar üzerinde aptallaştırıcı etkisinin olduğu.

Sosyal medyayla ilgili yasal düzenlemelerin gündemde olduğu şu günlerde, elbette ki hiçbir yasa ve yönetmelik aptallığa ilaç olmayacak ama bu tür kara propaganda örnekleri için önleyici sağlık hizmetleri devreye girebilirse, neresinden bakılsa kârdır. Hiç olmazsa, gönül rahatlığıyla “Bilmeyeni bilmez misin…” diyebiliriz.

Tunca Arslan

Aydınlık