Sebze meyveye hasret kaldık

Meyve ve sebzedeki astronomik artışlar ‘yok artık’ dedirtti. 30 üründen oluşan sepet 20 yılda yüzde 7.903 zamlandı.

Gıda fiyatlarında özellikle son 10 yıl içinde yaşanan fahiş artışlar, dar gelirliyi tarifi olmayan bir geçim sıkıntısına sürükledi. Gıdadaki astronomik artışlar pazar tezgâhına da yansıdı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “Tüketici Fiyat Endeksi, Ocak 2020” raporunda yer alan madde sepeti ve ortalama madde fiyatlarından yola çıkılarak yapılan hesaplamalara göre, 20 yıl önce 30 temel sebze ve meyveden oluşan sepet yalnızca 44.21 liraya alınabiliyordu.

REKOR MAYDANOZDA

Günümüzde ise bu paraya bir kilo patates bile alınamıyor. Bu sepetin toplam tutarı 2016’da 103 bin 86 liraya çıktı. Asıl kopuş ise son 10 yılda yaşandı. Günümüzde aynı sepet için tam 3 bin 538 lira ödemek gerekiyor. Bu miktar, en düşük emekli maaşının yüzde 18’ine, asgari ücretin ise yüzde 13’üne denk geliyor. Böylece meyve ve sebze sepetinin fiyatı 20 yılda yüzde 7 bin 903 artarak cep yaktı.

30 çeşit ürünün yer aldığı meyve-sebze sepetinde zam şampiyonu maydanoz oldu. 2006’da kilosu 30 kuruşa satılan maydanoz, bugün 132 lira alınabiliyor. Fiyatı yüzde 43 bin 900 arttı. Kırmızı lahananın fiyatı ise yüzde 18 bin artarak 1.01 liradan 180 liraya yükseldi. Karnabahar da en çok zamlanan ürünler arasında yer aldı. Kilosu 1.58 liradan 225 liraya çıkarak yüzde 14 bin pahalandı. Patates ve ıspanak yüzde 7 bin 900 ve yüzde 7 bin 774 artış gösterdi. Domates ve şeftali de yüzde 6 bin 700 seviyelerinde artışlarla dikkat çekti.

Salatalık, armut ve kıvırcık gibi ürünlerde artış oranı yaklaşık yüzde 6 bin bandında gerçekleşti. Kuru soğan, karpuz, havuç ve elma gibi temel tüketim ürünlerinde ise fiyatlar yüzde 5 binin üzerinde arttı. Pırasa, sarımsak ve mantar da yüksek artışların görüldüğü ürünler arasında yer aldı.

Çileğe % 16.000 zam

Meyveler arasında zam şampiyonu çilek oldu. Çileğin kilo fiyatı 20 yılda 2.11 liradan 330 liraya çıktı. Fiyatı yüzde 16 bin arttı. Ayva yüzde 14 bin zamlanarak fiyatı 1.76 liradan 244 liraya ulaştı. Üzüm de en çok zamlanan ürünler arasında yer aldı. Kilosu 2.09 liradan 236 liraya çıkarak yüzde 11 bin pahalandı. Portakal ise yüzde 2 bin 930 ile sepetteki diğer ürünlere göre daha düşük bir artış seviyesinde kaldı.

NEFES