Sağlık tasarısı ne getiriyor?

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın Tıp Bayramı nedeniyle düzenlenen törende yaptığı açıklama kamu hekimliği statüsüne işaret etti. Sağlık sisteminin bel kemiğini oluşturan ödeme sistemi değişiyor. Maaşlarda performans belirleyici olmaktan çıkıyor. Hekimlere devlet güvencesinde emekliliğe yansıyacak temel ücret geliyor. Cumhuriyetçi Hekimler İkinci Başkanı Dr. Hikmet Çevik, "Doktorlar için artık ‘kamu hekimi statüsü’ tesis ediliyor. Ödeme sistemi de, hekimlerin şiddete ve davalara karşı korunması da bu kapsamın içinde, sorunlar önemli ölçüde çözülecek" dedi. Aydınlık, meclise gelmesi beklenen tasarıyı 14 Mart'ta manşetten müjdelemişti.

İŞ YÜKÜ ZAMANLA AZALACAK

2003 yılında uygulamaya konulan performansa dayalı ödeme sisteminde hekimlerin maaşında yapılan işlem sayısı belirleyiciydi. Çoğu hastane bu ödemeyi yapamaz hale gelmişti. Yeni dönemde hekimlere merkezi bütçeden temel bir ücret verilecek. Performans artık aylık gelirin belirleyicisi olmayacak. Dr. Hikmet Çevik, "Performans sistemi Türkiye'de ilk başladığında hekimlerin maaşının yüzde 75'ini oluşturuyordu. Bu miktar giderek azaldı. Açıklanan düzenlemede artık performansın aşırı hasta bakmayı teşvik edecek boyutta olmayacağını görüyoruz. Yasa meclise geldiği zaman bunu daha net göreceğiz" dedi.

Performans sistemi, hastanelerde iş yükünü artırdı. İş yükünün artması beraberinde çok sayıda sorunu getirdi. Dr. Hikmet Çevik, “Zaman içerisinde hasta sayısı azalacak, iş yükünün azalması ile kademeli şekilde birçok sorunla ilgili düzelmeler olacak. Bunun en önemli ayağı da sağlık harcamaları. Tıbbi cihazda yüzde 80, ilaçta yüzde 60 dışa bağımlıyız. Sağlık harcaması demek döviz demek. Performansa dayalı ödemenin ücretlerde esas olmaktan çıkması ile sağlık harcamaları da azalacak” diye konuştu.

REFORM PAKETİNDE NELER VAR?

• Hekimler tek bordro ile sabit temel bir ücret alacak. Hemşireler de dahil sağlık çalışanları 3600 ek gösterge kapsamına alınacak. Hekim emeklilerin maaşları da yeniden ele alınacak.
• Sağlık çalışanlarına yönelik kasten yaralama CMK kapsamında katalog suçlar arasına alınacak. Tutuklama esas olacak.
• Tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle ceza soruşturması açılabilmesi meslek sorumluluk kurulunun iznine bağlı olacak. Kamu kurum ve kuruluşlarıyla, devlet üniversitelerinde görev yapanlara ödenen tazminatın rücu ettirilip ettirilmeyeceğine de bu kurul karar verecek. Rücu kasıt durumda yapılabilecek.
• Aile hekimlerinin temel ücretlerinde artış yapılacak.

SAĞLIK HARCAMALARI 8 KATINA ÇIKTI

Performansa dayalı ödeme sisteminde hastanelerde yapılan işlem sayısı arttı. Hekimlere işlem başına ödemeyi esas alan sistem iş yükünü artırırken sağlık harcamalarını da katladı. 2002 yılında 12 milyon dolar olan cari sağlık harcaması, 102 milyon dolara çıktı.

Sağlık Bakanlığının yayımladığı istatistiklere göre 2002 yılında 1 milyon 598 bin 362 ameliyat yapıldı. Bu sayı 17 yıl içinde üç kattan fazla artarak 2019 yılında 5 milyon 223 bin 815 oldu.

Hastaneye başvuru sayısı da yıllar içinde artarak büyüdü. Bir kişi 2002 yılında 1,9 kez hastaneye başvururken 2019 yılında bu sayı 6,1’e çıktı.

Artan işlemlerin durumunu görebilmek açısından radyolojik tetkiklere de bakabiliriz. Türkiye’de 2008 yılında 1000 kişiye düşen MR sayısı 48’di. 2012’de bu sayı 114’e, 2018’de 195’e çıktı.