Ocak'ta tezgâha zam yağdı

TZOB, Ocak ayında üretici ile market fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekerek, tarlada 10 liraya satılan havucun markette 40 liraya kadar çıktığını duyurdu. Takip edilen 41 ürünün büyük bölümünde Ocak ayında fiyat artışı yaşanırken artan girdi maliyetleri üreticiyi zorlamaya devam ediyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayı üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişime ilişkin değerlendirmede bulundu.

Buna göre Ocak'ta markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 7'sinde ise fiyat azalışı görüldü.

Ocak'ta üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 278,1 ile havuçta görüldüğünü belirten Bayraktar, havuçtaki fiyat farkını yüzde 275,8 ile maydanozun, yüzde 229,8 ile pırasanın, yüzde 225,7 ile marulun takip ettiğini, havuç ve maydanozun 3,8 kat, pırasa ve marulun ise 3,3 kat fazlaya satıldığını bildirdi.

ÜRETİCİDE 10 LİRA, MARKETTE 40 LİRA

Bayraktar, üreticide 10 lira 50 kuruş olan havucun markette 39 lira 70 kuruşa, 5 lira 57 kuruş olan maydanozun 20 lira 92 kuruşa, 13 lira 53 kuruş olan pırasanın 44 lira 64 kuruşa, 10 lira 87 kuruş olan marulun 35 lira 39 kuruşa satıldığını aktardı.

Ocak'ta fiyatı en fazla artan ve azalan ürünlere ilişkin bilgi veren Bayraktar, şöyle konuştu:

"Fiyatı en fazla düşen ürün markette kuru fasulye, üreticide ise pırasa oldu. Ocak'ta markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 7'sinde ise fiyat azalışı görüldü. Bir üründe ise fiyat değişimi görülmedi. Söz konusu ayda markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan, yüzde 41,7 ile salatalık takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyedeki fiyat düşüşünü yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal, yüzde 5 ile patates izledi."

Bayraktar, Ocak'ta üreticide 33 ürünün 19'unda fiyat artışı olurken 6'sında fiyat düşüşü görüldüğünü, 8 üründe ise fiyat değişimi olmadığını kaydetti.

Üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 11 ile pırasada görüldüğüne işaret eden Bayraktar, "Pırasadaki fiyat düşüşünü yüzde 7 ile yumurta, yüzde 4,4 ile karnabahar, yüzde 2,3 ile zeytinyağı izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 179,2 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 119,7 ile sivribiber, yüzde 118,8 ile salatalık, yüzde 100,5 ile patlıcan takip etti." ifadelerini kullandı.

ÜRETİCİ FİYAT DEĞİŞİMİNİN NEDENLERİ

Bayraktar, seralarda güzlük sezonunun bittiğini belirterek, baharlık sezon için dikimlerin yapıldığını bildirdi.

Bu geçiş döneminde yeni dikilen ürünlerin henüz hasat olgunluğuna gelmediğinden kabak, sivri biber, salatalık, patlıcan ve domateste arzın azaldığını ve fiyatların yükseldiğini vurgulayan Bayraktar, "Bu ürün grubunda arzı azaltan bir diğer husus da havaların soğuk olması nedeniyle birim alandan alınan verimin düşmesidir. Ocak ayının son haftasında Antalya başta olmak üzere Mersin ve Muğla gibi kıyı şeridindeki illerimizde meydana gelen aşırı yağışlar, fırtına, hortum ve dolu afetleri de bu ürün grubundaki fiyatların yükselmesine neden olan bir başka etken oldu. Talebin azalması karnabahar ve pırasa fiyatlarının gerilemesine neden oldu" değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, yumurta fiyatlarının, iç piyasadaki arz fazlası ve sofralık yumurta ihracatında devam eden kısıtlamalar nedeniyle gerilediğini belirtti.

GİRDİ FİYATLARINDA YAŞANAN DEĞİŞİMLER

Ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldıkları fiyat verilerine göre ocakta Aralık 2025'e göre amonyum nitrat gübresinin yüzde 6,2, amonyum sülfat gübresinin yüzde 1,1, kompoze gübresinin yüzde 1, üre gübresinin yüzde 0,8 artış gösterdiğine dikkati çeken Bayraktar, "Buna karşın DAP gübresi yüzde 0,5 düştü. Geçen yılın Ocak ayına göre son bir yılda 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 39,9, üre gübresi yüzde 38,2, DAP gübresi yüzde 35,7, amonyum nitrat gübresi yüzde 28,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 26,4 arttı." dedi.

Bayraktar, besi ve süt yemi ile elektrik fiyatları, tarım ilacı ve mazot gibi girdi fiyatlarında da yükseliş olduğunu sözlerine ekledi.

NEFES