KKM'nin faturası: 124,7 milyar dolarlık seçim enkazı

Seçim öncesinde döviz kurlarını frenlemek için devreye alınan KKM'nin kamuya faturası, seçim sonrası kur artışlarıyla katlandı. Ağustosta kamuya fatura tahminen 800 milyar TL'lik astronomik rakama ulaşınca çıkış için ilk adım geldi ama tamamen çıkış zor.

Aralık 2021’de uygulamaya giren, seçim öncesinde teşvik ve zorlamalarla hızlı büyüyen kur korumalı mevduattan (KKM) çıkış yönündeki ilk adım önceki gün geldi.

Merkez Bankası (TCMB) düzenlemesine göre, vadesi gelen kur korumalı mevduat hesaplarını standart TL mevduata dönüştürme hedefi getirildi.

Bankalar yıl sonuna kadar, TL’den geçen hesaplar için KKM hacminin en az yüzde 50’sini, dövizden geçen hesaplar için de KKM hacminin en az yüzde 5’ini standart TL mevduata geçirmek zorunda olacak. Eksik kalan kısımlar için bir tür ceza olarak düşük faizli devlet tahvili tesis zorunluluğu olacak.

Düzenlemenin, yaz aylarındaki astronomik KKM faturasının ardından gelmesi dikkat çekti.

KKM’den çıkış için ilk adım gelse de, mevcut yüksek cari açık, yüksek enflasyon ve düşük faiz ortamında KKM’den tamamen çıkış yakın dönemde mümkün görünmüyor.

11 Ağustos 2023 tarihi itibarıyla 3 trilyon 358 milyar TL (124,7 milyar dolar) olan KKM hacminin bu düzenlemeyle yüzde 1520’lik bölümünün normal TL mevduata geçirilmesi hedefleniyor ancak bu zor hedefin hayata geçirilmesinin faizlerde ve döviz talebinde artış getirmesi bekleniyor.

800 MİLYAR TL’LİK FATURA

Eylül 2021’de başlatılan faiz indirimleri sonucu patlayan döviz kurları ve enflasyondaki artışı durdurmak üzere devreye alınan KKM, seçim öncesinde kurları frenlemede etkili olsa da ve iktidara zaman kazandırsa da seçim sonrası ağır fatura getirdi.

Enflasyonu ve cari açığı düşürmek yönünde bütünlüklü bir planın parçası değil de seçim ayarlı pragmatist politikaların ürünü olarak devreye alınan KKM’nin Mart 2022 ile Temmuz 2023 arasında kur farkı ödemeleri olarak kamuya tahmini faturası 525 milyar TL’ye ulaştı.

Twitter'da anonim finans yazarı olan ve uygulamanın başlangıcından bu yana kamunun KKM faturasını takip eden @e507, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB'nin temmuz ayı toplam KKM faturasının yaklaşık 222 milyar TL olabileceğini hesaplamıştı.

TCMB KKM verilerindeki sansürü sürdürdüğü için net rakamlar bilinmiyor ancak uzmanların hesaplamalarına göre, ağustostaki TCMB’nin KKM sahiplerine ödeyeceği kur farkının 300 milyar TL’yi aşması bekleniyor.

Böylece 18 aylık kamu faturasının 800 milyar TL’yi aşacağı tahmin ediliyor.

Seçim öncesinde 20 TL’nin altında olan dolar kurunun ağustosta 27 lirayı aşmasıyla birlikte KKM faturası da katlanmış oldu.

Önümüzdeki aylarda enflasyonla birlikte döviz kurlarındaki artışın da devam etmesi beklenirken, KKM faturasının da artmaya devam etmesi bekleniyor.

Sözcü