Kapatılıp parka dönüştürülen iki havalimanı arasında dudak uçuklatan fark

İstanbul'da milyonlarca ağaç kesilip üçüncü havalimanı yapılırken kapatılan Atatürk Havalimanı'nın milyarlarca liralık yatırım değerine sahip iki pisti paramparça edildi.

Bir yıl içerisinde millet bahçesine dönüştürüleceği söylenerek 2022 yılında inşaatın başladığı Atatürk Havalimanı'ndaki proje hâlâ tamamlanamadı. 

DANIŞTAY İHALESİNİ İPTAL ETTİ

Danıştay 13. Dairesi, İstanbul’a ihanetin sembolü olan Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi ihalesini iptal etti. Yeşilköy’deki Atatürk Havalimanı’nın millet bahçesi yapılması için 29 Nisan 2022’de davet usulü ile kapalı kapılar arkasında ihale düzenlenmişti.

İhaleyi, 2 milyar 127 milyon 978 bin liralık teklifin sahibi Yapı&Yapı şirketi almıştı. İBB, TOKİ’nin 29 Nisan 2022’de Kamu İhale Kanunu’nun 21B maddesine göre davet usulü ile kapalı kapılar arkasında gerçekleştirdiği 'Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi ve sosyal donatılar inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesi işi' ihalesinin iptali için dava açmıştı. İBB’nin TOKİ ile Çevre Bakanlığı’na karşı açtığı davada, Ankara 16. İdare Mahkemesi, 7 Eylül 2023 tarihli kararı ile ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna vardı ve davayı reddetti.

1 YILDA BİTECEK DEDİLER, AMA...

Atatürk Havalimanı 7 Nisan 2019’dan itibaren sivil uçuşlara, 2 Şubat 2022’den itibaren de kargo uçuşlarına kapatıldı. O tarihten sonra havalimanı ağırlıklı olarak iş jetlerinin kullanımı için faaliyet gösterir hale gelmişti. İhalenin daha sözleşmesi imzalanmadan pistleri kırma işlemleri başlamış, bu durum kamuoyunun tepkisini çekmişti. Tüm itirazlara rağmen inşaat 2022 yılının mayıs ayında başladı. Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi’nin ilk etabı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla düzenlenen “Büyük İstanbul Mitingi” ile açılmıştı.

Ancak inşaat çalışmaları devam ettiği için millet bahçesine girişlere izin verilmiyordu. İnşaatın geldiği son noktada, havalimanı arazisinin değerli pistleri üzerinde basketbol sahaları, tenis kortları ve camikülliyenin tamamlanma aşamasına geldi.

ALMANLAR NE YAPTI?

İktidar milli serveti kırıp dökerken, Almanlar kentin merkezinde yer alan havalimanın pistlerine dokunmamış, referanduma gidilmiş ve halkın istediği doğrultusunda bir proje hazırlanmıştı.

Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan ve dünyanın ilk sivil havaalanı olarak 1923 yılında hizmete açılan tarihi Tempelhof Havaalanı 85 yılın ardından 2008 yılında hava trafiğine kapatıldı.

Havalimanın kapatılması kararına yönelik siyasi tartışmalar yaşandı ve davalar açıldı ancak mahkemeler reddetti. 2010'dan itibaren ise alan halka açıldı.

Dünya havacılık tarihinin en önemli merkezlerinden, Berlin'in eski havalimanı Tempelhof günümüzde artık çok amaçlı kullanılan uçsuz bucaksız bir park.

HALK NE DEDİYSE O

Tempelhof farklı aktiviteler için birçok alan sunuyor; spor yapmak, yürüyüşe çıkmak, bisiklete binmek veya sadece çimlere uzanıp dinlenmek mümkün.

Eski pistler ve uçakların taksi yolu olduğu gibi bırakılırken, bu alanları bisikletçiler ve patenciler kullanılıyor.

Ayrıca hobi bahçeleri, piknik alanları, kuş gözlem sahaları, nadir bulunan bitkiler ve hayvanlar için barınaklar yer alıyor.

Tempelhof Havalimanı'nın binaları ve hangarları ise kültürsanat etkinlikleri, sergiler ve yeme içme alanları olarak kullanılıyor.

2014 yılında alanın yapılaşmaya açılması için bir halk oylaması yapıldı ve bu talep reddedildi. 

MALİYET FARKI İKİ KATTAN FAZLA

Almanlar Tempelhof Havaalanı'nın dönüşümü için toplamda 60 milyon Euro harcadı. Onlar pistlere hiç dokurnmayıp, ileride ihtiyaç halinde kullanabilsin diye pistlerin yanındaki boş yeşil alanlara ağaç bile dikmedi. Harcanan paranın tamamı binaların dönüşümü için kullanıldı. AKP iktidarının ise Atatürk Havalimanı'nı millet bahçesine dönüştürmek için açtığı ihalede ortaya çıkan maliyetin dönemin Euro kuruna göre 136 milyon 538 bin Euro oldu. Üstüne üstlük milyarlarca lira yatırım değerine sahip pistler yok edildi, Atatürk Havalimanı, aynı fonksiyonla bir daha kullanılmamak üzere yok edildi.

Atatürk Havalimanı'nın pistlerinin etrafında da tıpkı Berlin Tempelhof Havaalanı'nda olduğu gibi geniş yeşil alanlar bulunuyordu. Pistler yok edilmeden de bu alanlar piknik vb. etkinlikler için kullanılabilir, pistlerinde paten, kaykay ve bisiklet sürülebilirdi.

KAPATILMA GARANTİSİ VERİLMİŞTİ

SÖZCÜ, Millet Bahçesi'ne dönüştürülecek Atatürk Havalimanı'na, ‘nasıl ve neden' kıyıldığının belgesine ulaşmıştı. 5 Haziran 2022 günü gazetenin manşetinden yayımlanan belgede, İstanbul Havalimanı ihalesine katılan müteahhitlere Atatürk Havalimanı'nın tarifeli seferlere kapatılacağı açık ve net olarak yazıyordu.

Dönemin DHMİ Genel Müdürü Orhan Birdal ve yardımcısı Mehmet Ateş'in imzasının yer aldığı belgede “İstanbul Yeni Havalimanı Projesi İhalesi (Zeyilname)” konu başlığıyla, idareye yöneltilen bir takım sorulara cevap veriliyordu. İdare, 8 numaralı soruya verdiği cevapta aynen şu ifadeleri kullanıyordu:

“25 yıllık işletme süresi boyunca İstanbul'a yeni bir havalimanı planlanamayacağı gibi, Atatürk Havalimanı'ndan tarifeli seferler yapılmayacak.”

Sözcü