İşte işsizlikteki düşüşün perde arkası: İstihdam alarm veriyor

Aralık 2025’e ilişkin işgücü verileri, resmi işsizlik oranının yüzde 7,7’ye gerilediğini söylese de bu düşüş, işgücü piyasasının genel görünümünü tek başına açıklamıyor. Verilerin ayrıntılarına inildiğinde, işsizlikteki gerilemenin arka planında işgücüne katılımdaki zayıflamanın etkili olduğu görülüyor.

Aralık 2025 işgücü verileri, “dar tanımlı” işsizlikte oldukça düşük seviyeye işaret etse de TÜİK verilerine biraz daha yakından bakınca, düşüşün arka planında tablonun bir miktar farklı olduğu görülüyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Aralık 2025 verilerine göre, resmi işsiz sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre 339 bin kişi düştü. Resmi işsizlik oranı ise yüzde 7,7’ye inerek oldukça düşük bir seviyeye geriledi.

Öte yandan bu düşüşün arkasında işgücü ve istihdamdaki daralmanın yattığı görüldü. İşgücü bir önceki yılın aynı ayına kıyasla 415 bin kişi azaldı. Aynı dönemde istihdam 77 bin kişi geriledi.

Nitekim işgücüne dahil olmayanların sayısı ise bir yılda 919 bin kişi arttı. Başka bir ifadeyle, çalışma çağındaki daha fazla kişi iş aramaktan vazgeçti ya da bir şekilde işgücü piyasasının dışında kaldı.

TÜİK, işsizlik oranını işgücüne dahil olanlar üzerinden hesaplanıyor. İşgücü daraldığında, işsiz sayısındaki düşüş oranı aşağı çekebiliyor. Dolayısıyla yüzde 7,7’lik oran, tek başına işgücü piyasasındaki genel sağlığı tam olarak yansıtmıyor.

DAR TANIMLI İŞSİZLİK ORANI NASIL HESAPLANIYOR?

Dar tanımlı işsizlik oranı, son dört hafta içinde aktif olarak iş arayan ve iki hafta içinde çalışmaya başlayabilecek durumda olan kişilerin, toplam işgücü içindeki payı olarak hesaplanıyor.

İşgücü ise istihdam edilenler ile bu tanıma uyan işsizlerin toplamından oluşuyor. Dolayısıyla iş aramayan ya da çalışmaya hazır olmayan kişiler bu oranın dışında kalıyor.

GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ALARM VERİYOR

Diğer taraftan geniş tanımlı işsizlik de son derece karanlık bir tabloya işaret ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre atıl işgücü oranı (geniş tanımlı işsizlik) aralıkta aylık bazda gerilese de yıllık bazda artış gösterdi.

Aralık 2024'te yüzde 28,1 olan geniş tanımlı işsizlik Aralık 2025'te yüzde 28,6’ya yükseldi. Bu oran, zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizleri birlikte kapsıyor.

DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 593 bin olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik ile dar tanımlı işsizlik arasında uçurum ise artmaya devam etti.

Son bir yılda haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkânı olması durumunda daha çok çalışmayı isteyenlerin zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı 156 bin kişilik artışla 3 milyon 519 binden 3 milyon 675 bine yükseldi.

Potansiyel işgücü sayısı son bir yılda 371 bin kişi artarak 4 milyon 810 binden 5 milyon 181 bine çıktı.

DİSK-AR, konu ile ilgili değerlendirmesinde, "Görüldüğü gibi dar tanımlı işsizlik dışındaki bütün işsizlik türleri yükseliyor. Bu sebeple dar tanımlı işsizlik sınırlı bir çerçeveye sahip ve işgücü piyasalarını anlamak için yetersizdir" ifadelerine yer verdi.

IŞIKHAN RAKAMLARLA ÖVÜNDÜ

Öte yandan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, verilerle ilgili yaptığı değerlendirmede işsizlik oranının son 25 yılın en düşük seviyesine gerilediğini belirterek, "İşsizliğin azaltılması, nitelikli istihdamın artırılması ve işgücü piyasamızın güçlendirilmesi için çalışmaya devam ediyoruz" dedi.

NEFES