İran F-16 vurdu

İran, İlam eyaletinde ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana 60 kişinin öldüğünü duyurdu.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na göre, İlam Valisi Ahmed Keremi eyalete yönelik saldırılara ilişkin açıklama yaptı.

İlam’da 93 noktanın hedef alındığını belirten Keremi, bunlardan 61’inin hasar gördüğünü söyledi.

Keremi, “Bu saldırılarda, aralarında altı aylık bir bebek, seçkin bir bilim insanı, polis ve sınır muhafızlarının da bulunduğu 60 hemşehrimiz şehit oldu.” ifadelerini kullandı.

ABD/İsrail tarafından İran'ın merkezindeki İsfahan eyaletinin Najafabad kentinde bulunan Devrim Muhafızları'nın istihbarat birimine yönelik saldırılar gerçekleştirildi

İsrail ordusu, İran'ın başkenti Tahran'a dün gece düzenlediği hava saldırılarında balistik füze üretim tesislerini hedef aldığını ileri sürdü.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Tahran genelinde balistik füze bileşenlerinin üretiminin yapıldığı onlarca tesisin vurulduğu iddia edildi.

Açıklamaya göre, İsrail ordusunun vurduğu hedefler arasında balistik füze bileşenleri üretiminin yapıldığı, İran Devrim Muhafıları Ordusu'na ait stratejik bir tesisin yanı sıra İran Savunma Bakanlığı'na ait füze yakıtı üretim tesisi, füze bileşenlerinin üretildiği bir fabrika ve depo yer aldı.

İsrail savaş uçaklarının Tahran çevresinde bazı hava savunma sistemlerini imha ettiği öne sürüldü.

İsrail ordusu, bu sabah İran'ın Natanz Nükleer Tesisi'ni hedef alan hava saldırısını kendilerinin gerçekleştirmediğini açıkladı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İsrail savaş uçaklarının Natanz Nükleer Tesisi'nin bulunduğu bölgeye herhangi bir saldırı düzenlemediği aktarıldı.

Açıklamada, "savaş koşulları" nedeniyle ABD’nin İran’daki faaliyetlerine ilişkin ise yorum yapılmayacağı belirtildi.

İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD-İsrail’in, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri açısından kritik önem taşıyan Natanz Şehid Ahmedi Ruşen Nükleer Tesisi'ne saldırı düzenlediğini duyurmuştu.

Kurum, saldırılar sonucunda yapılan teknik incelemelere göre nükleer tesiste herhangi radyoaktif sızıntının meydana gelmediğini ve bölgede yaşayan halk için tehlike bulunmadığını açıklamıştı.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, Natanz Nükleer Tesisi'ne yönelik hava saldırılarının "sığınak delici" bombalarla ABD savaş uçakları tarafından yapıldığı ileri sürülmüştü.

Aralarında İngiltere, Almanya, Fransa ve Japonya’nın da bulunduğu 22 ülke, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasını kınayarak, bölgede güvenli geçişin sağlanması için her türlü katkıyı sunmaya hazır olduklarını açıkladı.

Kuzey turundan Orta Doğu'ya kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan 22 ülke, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilime karşı ortak bir deklarasyon yayımladı. Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’in de imzacısı olduğu bildiride, hayati öneme sahip su yolunda seyrüsefer güvenliğinin tesisi için kararlılık mesajı verildi.

"GÜVENLİ GEÇİŞ İÇİN SORUMLULUK ALMAYA HAZIRIZ"

Yayımlanan ortak metinde, bölgedeki deniz trafiğinin aksamasının küresel ticarete yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulanarak şu ifadelere yer verildi: "Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli geçişin sağlanmasına yönelik uygun çabalara katkıda bulunmaya hazır olduğumuzu ifade ediyoruz. Bu kapsamda hazırlık planlamalarına dahil olan ulusların taahhütlerini memnuniyetle karşılıyoruz."

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve İsrail'in Basra Körfezi’ndeki özel ve yolcu gemilerine kasıtlı saldırdığını iddia etti.

İran, bu eylemlerin tekrarlanması halinde ağır misilleme yapılacağı uyarısında bulundu.

Tahran’dan "misilleme" tehdidi

İran askeri yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, ABD ve İsrail’in İran’ın bölgedeki "güçlü hamleleri" karşısında çaresiz kaldığı ve bu hüsranla sivil deniz trafiğini hedef aldığı öne sürüldü.

Konuya ilişkin konuşan Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) sözcüsü, operasyonların doğrudan sivil unsurları hedef aldığını iddia ederek şu ifadeleri kullandı:

"Bu korkakça saldırganlığın tekrarlanması durumunda, şiddetli ve caydırıcı bir misilleme eylemi gerçekleştirileceği konusunda uyarıyoruz."

ABD Başkanı Trump’ın bölgedeki askeri operasyonların sonuna yaklaşıldığına dair açıklamalarına Tahran’dan jet yalanlama geldi. Kimliği belirsiz bir İranlı yetkili, Trump’ın sözlerinin gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Trump’a basit bir ders verme kararı aldık" dedi.

"Trump'ın sözlerine güvenmiyoruz"

İran’ın yarı resmi haber ajansı ISNA’ya konuşan üst düzey bir yetkili, Beyaz Saray’dan gelen ılımlı mesajların sahada bir karşılığı olmadığını vurguladı. Trump’ın "askeri operasyonları sonlandırmaya yakınız" şeklindeki ifadelerini değerlendiren yetkili, "Tahran, Trump’ın açıklamalarına güvenmiyor. ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerinde somut bir değişim gözlemlenmedi" ifadelerini kullandı.

"Sahadaki gerçek farklı"

İranlı yetkili, Washington yönetiminin kamuoyuna sunduğu tablo ile askeri hareketliliğin birbirine zıt olduğunu savundu. Açıklamasında rest çeken yetkili, "Trump’ın ilan ettiği şeyler sahadaki gerçekliği yansıtmıyor. Tahran yönetimi, gelinen noktada Trump’a basit bir ders verilmesi gerektiği sonucuna varmıştır" diyerek gerilimin tırmanacağı sinyalini verdi.

İran Devrim Muhafızları, İran hava savunma sistemlerinin saat 03:45'te İran hava sahasında İsrail'e ait bir F-16 savaş uçağını başarıyla vurduğunu duyurdu.

Irak’ın başkenti Bağdat’ta bulunan ABD askeri yerleşkesi Victory Base yakınlarında, insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırı sonrası devasa bir yangın çıktı.

ABD yerleşkesi hedef alındı

Bağdat’taki Victory Base Kompleksi, gece saatlerinde düzenlenen koordineli bir drone saldırısının hedefi oldu. En az dört insansız hava aracının kullanıldığı belirtilen saldırının ardından, bölgede geniş çaplı bir yangın başladığı bildirildi.

İsrail saldırıyı doğruladı

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran hava sahasında operasyon yürüten bir savaş uçağının uçaksavar füzesiyle saldırıya uğradığını duyurdu.

"Saldırıların şiddeti artacak"

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, bölgedeki gerilimi tırmandıracak kritik bir açıklamada bulundu. Fransız haber ajansı AFP tarafından yayımlanan resmi açıklamaya göre Katz, İran topraklarına ve stratejik noktalarına yönelik askeri operasyonların yeni bir safhaya geçeceğini belirtti.

Katz, önümüzdeki haftaya dikkat çekerek, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ve ABD ordusunun operasyonel kapasitesini en üst seviyeye çıkaracağını ifade etti. Bakan Katz, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

İran, Ben Gurion Havalimanı'ndaki yakıt depolarının İHA'larla hedef alındığını açıkladı.

İran devlet medyasının haberine göre İran ordusu, İsrail'deki Ben Gurion Havalimanı'nda bulunan yakıt depolarını ve yakıt ikmal uçaklarını bir insansız hava aracı (İHA) saldırısıyla hedef aldığını duyurdu.

İran’ın en kritik nükleer tesislerinden biri olan Natanz Uranyum Zenginleştirme Tesisi, bu sabah ABD ve İsrail’e ait hava unsurları tarafından bir kez daha hedef alındı.

Sabah Saatlerinde Gelen Saldırı

İran’ın yarı resmi haber ajansı Tasnim’in aktardığı bilgilere göre; İran nükleer programının kalbi sayılan Natanz Uranyum Zenginleştirme Tesisi, sabah saatlerinde ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen bir hava saldırısına maruz kaldı. Komplekste herhangi bir radyoaktif sızıntının meydana gelmediği açıklandı.

İran’ın yeni misillemesinin ardından İsrail’in başkenti Tel Aviv ve çevresinde sirenler çaldı

İran'dan atılan füzelerin önlenmesinin ardından Rishon Leziyon kentinde 3 noktaya füze parçaları ve şarapnellerin düştüğü belirtildi

İsrail acil yardım servisi Kızıl Davut Yıldızı ise misillemede ilk belirlemelere göre ölen ya da yaralanan olmadığını kaydetti.

ABD ve İsrail’in bölgedeki askeri operasyonları belirsiz bir sürece girerken, Trump yönetiminin İran’ın nükleer materyallerini ele geçirmek veya tahliye etmek için stratejik seçenekler üzerinde çalıştığı öne sürüldü.

Beyaz Saray’ın masasındaki en kritik başlığın İran’ın nükleer kapasitesini tamamen tasfiye etmek olduğu öğrenildi. ABD'li CBS'ye konuşan konuya yakın kaynaklar, Trump’ın nükleer stokların güvence altına alınması veya bölgeden çıkarılması için orduya talimat hazırlığında olduğunu bildirdi.

Planı ABD'nin en gizli birimi üstlendi

CBS News’e bilgi veren kaynaklar, planlamanın merkezinde ABD ordusunun en gizli birimi olan Müşterek Özel Harekat Komutanlığı (JSOC) olduğunu belirtti. Hassas yayılma karşıtı misyonlarda uzmanlaşmış bu elit birliğin, nükleer materyallerin ele geçirilmesi operasyonunda kilit rol oynaması bekleniyor.

Nükleer Tehlike: 60 Derece Zenginleştirilmiş Uranyum

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) verilerine göre, İran’ın elinde silah saflığına çok yakın olan %60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram (972 pound) uranyum bulunuyor. Bu stokların büyük bir kısmının, geçen yaz düzenlenen ABD operasyonunda bombalanan nükleer tesislerin altında gömülü olduğu belirtiliyor.

UAEA Başkanı Grossi’den Uyarı: "Zorlu ve Riskli Bir Görev"

UAEA Direktörü Rafael Grossi, nükleer materyallere el koyma senaryosuna ilişkin risklere dikkat çekti. Grossi, yüksek derecede kontamine olmuş uranyum hekzaflorür gazı içeren silindirlerin taşınmasının son derece zor olduğunu vurgulayarak, "İmkansız demiyorum ancak askeri açıdan oldukça zorlu ve riskli bir operasyon olacağı kesin," dedi.

İran'ın yeni füze saldırısı başlatmasının ardından İsrail'in orta kesimi ile güneyinde sirenler çaldı.

İsrail ordusu, misilleme tehdidi altındaki bölgelerde cep telefonlarına ön uyarılar göndererek İsraillilerden bir sonraki duyuruya kadar sığınaklarda kalmalarını istedi.

İran'dan yapılan misilleme nedeniyle güneydeki Necef ve Lut Gölü’nün güneyindeki bölgelerde sirenler devreye girdi.

Bölgedeki çatışmalar sürerken Tahran yönetiminin, stratejik Hürmüz Boğazı’ndan sınırlı sayıda kargo gemisinin geçişine izin vermeye başladığı bildirildi.

Orta Doğu’daki askeri hareketlilik devam ederken, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndan sevindirici ancak kontrollü bir haber geldi. Denizcilik sektörünün önde gelen yayınlarından Lloyd’s List, İran’ın 2 Mart’tan bu yana ilk kez Yunan sahipli bir dökme yük gemisinin geçişine izin verdiğini duyurdu. Geminin, bölgedeki güvenlik protokollerinin aksine Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) açık şekilde seyretmesine izin verilmesi dikkat çekti.

Çatışmaların Gölgesinde "Sınırlı" Ticaret Trafiği

Financial Times tarafından yayımlanan güncel raporlar, ABD ve İsrail ile yaşanan karşılıklı saldırılara rağmen İran’ın belirli sayıda ticari geminin geçişine yeşil ışık yaktığını doğruluyor. Tahran'ın bu hamlesi, bölgedeki gerilimi tırmandırmaktan kaçınırken ekonomik akışı tamamen kesmeme stratejisi olarak yorumlanıyor.

Altı Gemi Humeyni Limanı’na Yük Boşalttı

Güncel denizcilik verilerine göre, 15-16 Mart tarihleri arasında en az altı kargo gemisi, İran’ın Huzistan eyaletinde bulunan stratejik Humeyni Limanı’na yüklerini boşalttı. Söz konusu gemilerin yük tahliyesinin ardından Hürmüz Boğazı’nı sorunsuz bir şekilde geçerek seyirlerine devam ettikleri kaydedildi.

İran ordusu, Körfez bölgesindeki misilleme saldırılarının ardından tehdit çıtasını yükselterek, dünya genelindeki eğlence ve turizm merkezlerinin hedef alınabileceği mesajını verdi.

İran ile Batı arasındaki gerilim yeni bir boyuta taşındı. İran Silahlı Kuvvetleri Başsözcüsü General Ebulfazl Şikarçi, ülkesinin düşmanları için dünya genelindeki "parkların, eğlence alanlarının ve turistik destinasyonların" artık güvenli olmayacağı konusunda sert bir uyarıda bulundu.

"Düşman İçin Hiçbir Yer Güvenli Değil"

Associated Press (AP) tarafından aktarılan bu tehditkar açıklama, Tahran’ın askeri stratejisinde bir eksen kayması olarak yorumlanıyor. General Şikarçi, doğrudan sivillerin ve turistlerin bulunduğu sosyal alanları işaret ederek, İran'ın kapasitesinin Orta Doğu sınırlarının ötesine uzandığı mesajını verdi.

Orta Doğu Dışında Yeni Bir "Baskı Taktiği"

Şikarçi’nin açıklamaları, uluslararası kamuoyunda Tahran’ın ABD ve İsrail saldırılarını durdurmak için yeniden sınır ötesi militan eylemlerine başvurabileceği endişesini tetikledi. Uzmanlar, İran'ın bu tür "asimetrik tehditleri" bir baskı unsuru olarak kullanarak, bölgedeki askeri sıkışmışlığı küresel bir güvenlik krizine dönüştürmeyi hedeflediğini belirtiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı başlatılan savaşla ilgili sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.İran'a yönelik askeri operasyonun kademeli olarak sona erebileceğini belirten Trump, "İran'daki rejime karşı Ortadoğu'da sürdürdüğümüz büyük askeri çabalarımızı azaltmayı düşünürken, hedeflerimize çok yaklaştık" ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Ürdün ve Kuveyt, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri tesislere yönelik saldırısını kınadı.

Kuveyt Genelkurmay Başkanlığından yapılan açıklamada, hava savunma sistemlerinin gecenin ilk saatlerinden bu yana 2 kez füze ve İHA saldırılarını engellediği belirtildi.

Açıklamada, duyulabilecek patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin söz konusu saldırıları önleme faaliyetlerinden kaynaklandığı ifade edildi.

Vatandaşlardan ve ülkede yaşayanlardan, yetkili makamlarca yayımlanan güvenlik ve emniyet talimatlarına uymaları istendi.

Kuveyt ordusu, Ulusal Muhafızlar, Hükümet İletişim Merkezi ve ülkenin resmi haber ajansı KUNA'dan alınan verilere göre, Kuveyt şu ana kadar en az 261 füze ve 585 İHA saldırısına hedef oldu.

İran, ABD ve İsrail'in saldırılarına misilleme kapsamında, 28 Şubat'tan bu yana 7 Arap ülkesindeki ABD üsleri ile kritik noktalara füze ve İHA saldırıları düzenliyor.

ABD-İsrail saldırıları altındaki İran'ın başkenti Tahran ve Kerec kentlerinin bu gece bir kez daha hedef alındığı bildirildi.

İran'dan yayın yapan Khabaronline haber sitesine göre, Tahran'ın batısında şiddetli patlama meydana geldi. Patlamanın şiddeti nedeniyle bölgede bir süre elektriklerin kesildiği belirtildi.

Öte yandan, Tahran'ın batısındaki Kerec kentinin de bu gece bir kez daha hedef alındığı ifade edildi.

İran medyasına göre, birkaç saat önce Tahran'ın güneyindeki Şehri Rey ve güneydoğusundaki Hecir bölgesi ile Siman kavşağında patlamalar meydana gelmişti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren, dar kapsamlı ve kısa süreli bir genel lisans yayımladıklarını bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan genel lisansa göre, 20 Mart yerel saatle saat 00.01'den önce gemilere yüklenmiş olan İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasıyla ilgili işlemlere geçici olarak izin verildi.

Söz konusu izin 19 Nisan yerel saatle saat 00.01'e kadar geçerli olacak.

İran'ın İsrail'e yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıklamasının ardından, ülkenin güneyinde Dimona Nükleer Santrali'nin de bulunduğu bölgede sirenler çaldı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran'dan füze ateşlendiğinin tespit edildiği ve hava savunma sistemlerinin bunları önlemeye çalıştığı bildirildi.

İsrail'in Kanal 12 televizyonu, İran'ın misillemesinin ardından İsrail'in güneyindeki Ölü Deniz bölgesi, Dimona Nükleer Santrali'nin de bulunduğu Dimona kenti ve çevresinde sirenlerin çaldığını duyurdu.

İsrail acil yardım servisi Kızıl Davut Yıldızından yapılan açıklamada, henüz bir isabet ya da yaralanma bilgisinin bulunmadığı, gerekli hallerde gelişmelere ilişkin güncelleme yapılacağı aktarıldı.

İran basını, ülkeden İsrail'e yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlatıldığını duyurmuştu.

Irak’ta, İran’a yakınlığıyla bilinen silahlı Şii milis gücü Ashab el-Kehif, Bağdat'taki ABD’ye ait Victoria Üssü'ne yapılan saldırıyı üstlendi.

Ashab el-Kehif'ten yapılan açıklamada, "Amerikan işgaline ait Victoria üssünün, başkent Bağdat'ta insansız hava araçlarıyla hedef alındığını üstleniyoruz." denildi.

Irak'taki ABD hedeflerine yönelik saldırıların giderek artan bir tempoyla devam edeceği belirtilen açıklamada, sivillere, ABD güçlerinin ve "işbirlikçilerinin" bulunduğu yerlerden uzak durma çağrısı yapıldı.

Victoria Üssü'nde saldırı sonucu çıkan yangının görüntüleri sosyal medyada yer almıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesi ile İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılarda "karşı tarafı kelimenin tam anlamıyla yok etmekte olduklarını" belirterek bu durumda "ateşkes istemediğini" dile getirdi. 

İran'ın başkenti Tahran'da art arda patlamalar meydana geldi. İran basınına göre patlamalar, şehrin doğusunda bulunan Tahranpars bölgesi yakınlarında yaşandı. Patlamalar sonrasında İran hava savunma sistemlerinin faaliyete geçtiği görüldü.

İsrail ordusu, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyinde, Hizbullah'ın kalesi olarak bilinen Dahiye bölgesindeki mahalleler için bir kez daha tahliye uyarısı yapıp saldırı tehdidinde bulundu.

İngiltere hükümeti, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıları gerekçe göstererek İran'ın füze üslerine yönelik hava saldırıları için ABD'ye askeri üslerini kullanma izni verdi.

Lübnan'a yönelik başlatılan yeni saldırılar sonrası başkent Beyrut'ta patlama sesleri duyuluyor.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in, üç Körfez ülkesindeki mevkidaşlarıyla görüşerek İran'a yönelik İsrail-ABD saldırıları hakkında bilgi paylaştığı iddia edildi.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, görüşmede İran'ın İsrail'e yönelik misillemelerinin de değerlendirildiği öne sürüldü.

Zamir'in üç Körfez ülkesinin genelkurmay başkanlarıyla görüşerek İran'a yönelik İsrail saldırıları hakkında bilgi paylaştığı kaydedilen haberde, İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik saldırılara neden bu dönemde başladığı konusunun da gündeme geldiği aktarıldı.

Haberde, askeri yetkililerin hangi ülkelerin genelkurmay başkanları olduğu belirtilmedi.

İsrail ile normalleşmeyi kabul eden Körfez ülkeleri Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'in 2020'de "Abraham Anlaşmaları"nı imzalayarak Tel Aviv yönetimiyle resmi ilişkileri başlattığı biliniyor.

KAN'ın haberinde, söz konusu görüşmelerin Körfez ülkeleriyle askeri ilişkiler kurulmasını sağlayabileceği ve belki de gelecekte diplomatik ilişkilere zemin hazırlayacağı savunuldu.

İsrail, Arap ülkeleriyle normalleşme ve Abraham Anlaşmaları'nın genişletilmesi konusunu sık sık gündeme getiriyor.

Belçika hükümeti, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasına yönelik olası bir misyona, ancak kalıcı ateşkes sağlanması ve uluslararası bir çerçevenin oluşturulması halinde katılacağını bildirdi.