İran’da neler oluyor? ‘Ekonomik isyan mı, rejim içi güç kavgası mı?

İran’da son dönemde daha reformcu görülen Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile, kendilerini İslami rejimin en büyük koruyucusu olarak gören muhafazakarlar arasında çok ciddi çekişme yaşanıyordu.

İran’ın dini lideri Hamaney, İran’da Hümeyni’nin kurduğu Şii İslam Devleti’nin parametrelerinin en büyük koruyucusu olarak öne çıkarken, Ruhani attığı adımlarla politikalarını “daha fazla özgürlük” yönüne çevirmeye başlamıştı. muhafazakarlar ve reformcular arasında, başta ABD ve İsrail’le kurulacak ilişkiler olmak üzere, İran dış politikasının nasıl yürütüleceği konusunda da ciddi görüş ayrılıkları yaşandığının ipuçları, İran’ın tümü devlet kontrolünde olan, ancak devletin “reformcu” ya da “muhafazakar” kesimini temsil eden gazeteler arasındaki tartışmalarda ortaya çıkmıştı.

TAM DA KADINLARIN “HİCABA AYKIRI GİYİM” YÜZÜNDEN HAPSE ATILMALARINI YASAKLAYAN KARARNAMEDEN BİR GÜN SONRA

Bu açıdan bakınca, İran’da “ekonomik isyan” adı altında başlayan protestoların zamanlaması önem kazanıyor;

Protestolar, İRan’da Ruhani rejiminin 1979’dan bu yana yapılmayanı yapıp, rejimin simgesi konumundaki kadınlara Hicab uygulamasında “esnekliğe” gidilmesine ilişkin kararnameden bir gün sonra başladı.
1979 İslam devriminden bu yana yürürlükte olan Hicab uygulamasına göre, İslami kurallara göre giyinmeyen kadınlar ahlak polisleri tarafından gözaltına alınıyordu.

Ancak 27 Aralık’ta, bundan böyle İslami kurallara uygun giyinmeyen kadınların gözaltına alınmayacakları, bunun yerine “İslam dinini öğreten kurslara gönderilecekleri” açıklandı.

İslam devriminden 38 yıl sonra gelen ve Ruhani’nin imzasını taşıyan bu esneklikten tam bir gün sonra ise, Meşhed’de “ekonomik sıkıntılara isyan” adı altında halk hareketleri başladı

GÖSTERİLERİN ÇIKIŞ YERİ MEŞHED, MUHAFAZAKARLARIN KALESİ

İran’da sokak hareketlerinin başladığı bölge de önemli; Meşhed kenti Şii imamlardan 8’incisi olan İmam Rıza’nın türbesinin bulunması nedeniyle, İran’ın en kutsal kenti olarak anılıyor. Kent, muhafazakarların da kalesi olarak görülüyor.

Nitekim, İran’da Mayıs 2017’de gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, Ruhani’nin karşısına muhafazakarların en güçlü adayı olarak çıkan İbrahim Reisi de Meşhed’li.

RUHANİ YÖNETİMİ DE “MUHAFAZAKARLARI ” SUÇLADI

İran’daki gösterilere Ruhani hükümetinin ilk tepkisi de “muhafazakarları” suçlamak oldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı İshak Cihangiri, gösterilerin arkasında “yönetime muhalif isimlerin olduğunu” açıkladı. Cihangiri, “Sokaklarda bir sosyal ve siyasi hareket başladığında, onu başlatan bir süre sonra kontrol edemez hale gelebilir. Bu olayların arkasındakiler, hükümete zarar vereceğiniz diye aslında kendi ellerini yakıyorlar” diye konuştu.

Bu açıklamanın ardından Tahran’da güvenlik zirvesini toplayan Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise, siyasi ve kültürel reformlara karşı çıkan muhafazakarları eleştirdi. “Herşey hükümetin kontrolünde değil” diyerek, muhafazar kesimin gücüne atıf yapan Ruhani, İran’da önemli konularda “son söz sahibinin muhafazakar din adamları olduğunu” vurguladı.

http://www.sozcu.com.tr/2018/dunya/irandaneleroluyorekonomikisyanmirejimiciguckavgasimi2156972/