İnşaat ve tekstilde konkordato furyası

Yüksek faizler, kredi musluklarının kısılması şirketlerin finansmana erişimini önemli ölçüde sınırlandırınca ‘zombi şirketler’in sayısı artmaya başladı. Kemer sıkma politikaları, döviz ve faize hassas sektörlerde kan kaybının daha büyük olmasına neden oldu. Şu anda mahkemelerden iflasa karşı konkordato talep eden 389 inşaat firması ve döviz hassasiyeti yüksek 201 tekstil firması bulunuyor. 

Son dönemlerde küçülen kâr marjları dolayısıyla ciddi bir sorun yaşayan akaryakıt istasyonları konkordato sıralamasında 72 firma ile üçüncü oldu.

SÖZCÜ yazarı, vergi uzmanı Dr. Nedim Türkmen, nakit akışında yaşanan bozulmanın firmaları önemli ölçüde zorladığına işaret etti. Konut kredisi faizlerinin aylık yüzde 5.8’e kadar çıktığını hatırlatan Türkmen, “Bu faizlerle krediyle konut almak imkansız hali gelince elinde konut stoku olan şirketler bile havlu atıyor” dedi. 

YÜZDE 85’i BATIYOR 

Türkmen, TL kredilerde faizlerin yüzde 67’ye ulaştığına dikkat çekerek döviz geliri olan kuruluşların döviz cinsi ticari kredilere yöneldiğini de vurguladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun verilerine göre döviz cinsi ticari kredilerin büyüklüğü 141.6 milyar dolara ulaştı. 

Konkordato talep eden şirketin mahkeme kararı ile 29 aylık bir süre kazandığı belirten Türkmen, “Ancak benim tecrübelerime göre maalesef konkordato isteyen şirketlerin sadece yüzde 15’i ticari hayata dönebiliyor. Yüzde 85’i iflas ediyor” ifadelerini kullandı.

319 firma korunma istedi 

2020 yılında mahkemelerden konkordato talebinde bulunan şirket sayısı 419’du. Nedim Türkmen’in verdiği bilgiye göre bu rakam 2021’de 451, 2022’de 404, geçen yıl ise 519 olarak kayıtlara geçti. Krizin firmalar üzerindeki etkilerinin derinden hissedildiği bu yıl mahkemelerdeki konkordato dosyası da 319’u buluyor.

Türkmen, yüksek faizler ve kredilerdeki daralma dolayısıyla özellikle küçük ve orta ölçekli firmalar için yaz aylarının zorlu geçeceğine işaret etti. Karşılıksız çek sorununun da giderek önemli bir problem haline geldiğine işaret eden Dr. Nedim Türkmen, “İlk 4 aylık veriler dramatik bir sonun başlangıcını gösteriyor. Karşılıksız çek tutarı mart ayında 5.13 milyar TL iken, bu tutar nisan ayında 11.26 milyar TL’ye çıktı. Karşılıksız çıkan çek adedi bir önceki aya göre 8 bin 270’ten 20 bin 98’e yükseldi yani yüzde 143 arttı” değerlendirmesini yaptı.

İş ortaklarını peşlerinden sürüklüyorlar 

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Haziran 2023’te yayınladığı raporda Türkiye’deki 1 milyon 100 bin şirketin yüzde 13’ünün ‘zombi şirket’ olduğuna işaret ettiğini hatırlatan Nedim Türkmen, “Şirketler batarken, iş ortaklarını da peşlerinden sürüklüyor. Yaz aylarında bir iflas furyası ile karşılaşabiliriz. Bu tabii işsizliğin de artmasına neden olacak. Konkordato sürecinin ardından bir işsizlik dalgası da gelecek” değerlendirmesini yaptı.

Sözcü