İlk şok geçti... Beyaz et şirketlerine kayyuma tepki yağıyor

Tavuk eti sektöründe 13 şirkete denetim kayyumu atanmasının ardından iktidar ve muhalefetten farklı tepkiler geldi. Denetimlere ve fahiş fiyat düzenlemesine yönelik destek gelirken şirketlere kayyum atanması mülkiyet hakkı ve hukukun güvenliği açısından risk taşıdığı vurgulandı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışına yol açtıkları ve tüketiciyi mağdur ettikleri iddiasıyla 8 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendiğini, 32 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Soruşturma kapsamında aralarında Banvit, Erpiliç, Şenpiliç ve Lezita gibi sektörün büyük oyuncularının da bulunduğu 13 şirkete denetim kayyumu atandı.

ŞAMİL TAYYAR: KAYYUM KARARI YATIRIM GÜVENİNİ ZEDELER

AKP eski milletvekili Şamil Tayyar, fahiş fiyatla mücadeleyi desteklediğini belirterek Ticaret Bakanlığının denetimleri ve adli operasyonları anlamlı bulduğunu söyledi. Ancak yargı kararı kesinleşmeden şirketlere kayyum atanmasının doğru olmadığını savundu.

“Mülkiyet hakkı ve hukuk güvenliği demokratik rejimin taşıyıcı sütunlarıdır. Böyle bir ortam güven sorununa yol açabilir, fiyatları daha da artırabilir ve yabancı yatırımcıları ürkütebilir.”

DAVUTOĞLU: HUKUKİ ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK ZARAR GÖRÜYOR

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, devletin görevinin servet dağıtmak değil adaleti sağlamak olduğunu ifade etti. Gıda güvenliği gerekçesiyle özel şirketlere kayyum atanmasının kamu yararı söylemiyle meşrulaştırılmasının inandırıcı olmadığını öne sürdü.

“Denetleyin, cezalandırın, kartelleri dağıtın, rekabeti koruyun. Ama mülkiyet hakkını hedef alan, hukuki öngörülebilirliği yok eden kayyum politikalarıyla ekonomiyi daha kırılgan hale getirmeyin.”

Dervişoğlu: Üretici zarar görecek, vatandaş daha pahalıya alacak

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, hükümetin beyaz et fiyatlarını düşürmek için atması gereken adımları daha önce önerdiklerini ancak dikkate alınmadığını söyledi. Mevcut uygulamaların hem sektörü hem de tüketiciyi mağdur edeceğini savundu.

“Üretici zarar edecek, vatandaş beyaz eti daha pahalıya alacak. Türk devlet geleneğinde mülkiyet hakkına saygı esastır.”

İYİ Parti Milletvekili Turhan Çömez Sözcü TV yayınına katılarak operasyonlara tepki gösterdi.

Çömez operasyona tepkisi şöyle dile getirdi:

"Genel Başkanımız uyardı, mülkiyet hakkı son derece kıymetli. Bir kayyum kültürü ortaya çıktı Türkiye'de. Belediyeler üzerinden yürüyen operasyonlara açık tepkimizi defalarca koyduk. Ama bugün yaşanan bu tablo artık özel sektöründe kendi işini yapan, maliyet analizi yapan, belki fiyatları fazladır, azdır o tartışmaya ayrıca gireriz.

İşini yapan sektöründe artık güvence altında olmadığını gösteren operasyonlar oldu bugün.
İhracat yasağı getirildi Ramazan ayında. Halbuki sektör, önemli ölçüde ihracat yapan, başta Irak, Orta Doğu ülkeleri olmak üzere ihracat yapan kıymetli bir sektördü. Önünü kestiler, pazar kayboldu, istihdam kayboldu ve fiyatlar düştü. Niye düştü fiyatlar? Bunu yapan, organize eden yapı gayet iyi biliyordu. 

Fakat geçen zaman içerisinde maliyetler arttığı için Beyaz et sektöründe, özellikle Beyaz et fiyatında ciddi bir artış ortaya çıkmaya başladı. Bunda da çok haklı gerekçeleri var. Şimdi üreticinin, fabrikayı işletenlerin, piyasaya Beyaz et sağlayanların sorunlarını tartışmayan, bununla ilgili sıkıntıları ele almayan hükümet yine popülist bir anlayışla, ben yaptım oldu anlayışıyla sabah bir baskın düzenledi. Ve Türkiye'deki ilk 500 büyük şirket arasında bulunan 13 Beyaz et sektörüne baskın düzenledi.

Ben Banvit'ten gelişmeleri yakından takip ediyorum. Banvit'in sahipleri şu anda Brezilyalı ve Katarlı firmalar. Dünyanın en büyük Beyaz et firmalarından biri olan Banvit, sahipleri Katar ve Brezilyalıdır, bandırmada çok büyük istihdam sağlayan bir firmadır.

Sabahleyin baskın düzenlendi. CEO'su, finans müdürü, muhasebe müdürü alındı. Şimdi şunu sormak lazım iktidara. Yani elinizden gelen önce yasaklamak, ihracatını yasakladım. Ondan sonra da yetkililerini alırım. Ondan sonra da çökerim. Ardından da fiyatları istediğim gibi belirlerim. Bu mudur yani yapacağınız şey?

Bakın şunun hesabını yapmadılar. Aylardır uyarıyoruz. Parlamentoda İYİ Parti adına konuşmalar yapıldı. Ben de yaptım bu konuşmaları. Aylardır uyarıyoruz. Sektörde önemli girdi maliyetleri var. Bunlardan bir tanesi finansmanın erişim. İkincisi aldıkları kredinin akıl almaz faizi.

Akıl almaz bir yem maliyeti var. Yıllardır yeme yatırım yapmamışsınız. Yemin ham maddesinin %70'i, %75'i şu anda dışarıdan geliyor. Dolayısıyla yemde girdi bir maliyeti var. Buna paralel veterinerlik hizmetlerinde %80'e yakın bir fiyat artışı söz konusu. Savaştan sonra da mazot maliyetleri arttı. 

Bununla ilgili hiçbir adım atmıyorsunuz. Şirketlere çöküyorsunuz. Bu çok ağır bir tablodur. Sonra dünya piyasasında da niye bize para gelmiyor diye sızlanır durursunuz.

Beklersiniz ki mafyanın parası gelsin. Kara para gelsin. Ondan sonra memleket ekonomisini yüzdürün."

DENETİM KAYYUMU ATANAN ŞİRKETLER

1. Banvit

2. Akpiliç

3. Bakpiliç

4. Aspiliç

5. Bupiliç

6. Erpiliç

7. Gedik Pazarlama

8. Hastavuk

9. Keskinoğlu

10. Şenpiliç

11. Orvital

12. Aypi

13. Lezita

BAŞSAVCILIKTAN YENİ AÇIKLAMA GELDİ

Beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozduğu, haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açtığı değerlendirilen eylemlere yönelik 8 ilde eş zamanlı düzenlenen operasyona dair İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açıklama yapıldı.

Başsavcılık yaptığı açıklamada "Fiyat artışlarına ilişkin olarak kamuoyuna yansıyan şikâyetler, vatandaşlarımız tarafından yapılan ihbar ve başvurular ile temel gıda ürünlerine erişim ve fiyat istikrarına yönelik hassasiyetler" özellikle vurgulanırken atanan kayyumların denetim maksatlı olduğunu söyledi.

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamanın tamamı şöyle:

"Son dönemde beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin olarak kamuoyuna yansıyan şikâyetler, vatandaşlarımız tarafından yapılan ihbar ve başvurular ile temel gıda ürünlerine erişim ve fiyat istikrarına yönelik hassasiyetler dikkate alınarak, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımızca soruşturma işlemlerine başlanılmış olup soruşturma kapsamında; beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketler ile bu şirketlerin yetkilileri hakkında haksız fiyat artışı iddiaları, sektör içerisindeki fiyatlama süreçleri ve piyasa düzenine etki eden uygulamalar birlikte değerlendirilmiş, bu kapsamda 13 şirket hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 133. maddesi uyarınca denetim kayyımlığı tedbiri uygulanmıştır.

Kamuoyunda konuya ilişkin oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından özellikle belirtmek gerekir ki; denetim kayyımlığı tedbiri, şirketlere el konulması veya şirketlerin ticari faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelmemektedir. Soruşturma kapsamında söz konusu şirketler hakkında herhangi bir el koyma kararı bulunmamaktadır.

Denetim kayyımlığı; mevcut şirket yönetimlerinin yerine geçilmesi değil, şirketlerin karar, işlem, ticari faaliyet ve finansal süreçlerinin mahkeme tarafından görevlendirilen resmi denetim mekanizması aracılığıyla hukuka uygunluk yönünden izlenmesidir. Bu tedbirin amacı, üretim ve tedarik zincirinde herhangi bir aksaklık yaşanmasının önüne geçmek, beyaz et arzının kesintisiz devamını sağlamak ve piyasada vatandaşlarımız aleyhine sonuç doğurabilecek stokçuluk, satıştan kaçınma, suni fiyat artışı veya rekabeti bozucu uygulamaların önlenmesine katkı sunmaktır.

Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma; serbest piyasa düzeninin, adil rekabet ortamının, tüketici haklarının ve temel gıda ürünlerine erişimde kamu yararının korunması amacıyla titizlikle sürdürülmektedir."

Sözcü