Halkın vergisi şirketlere gitti

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün vergi geliri ile müteahhitlere yaptığı garanti ödemeleri açığa çıktı. 2023'te 574 milyar TL vergi gelirinden müteahhitlere 60,2 milyar TL aktarıldı.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) 2024 yılına yönelik mali bilançosu 1 Mart’ta hazırlandı. Müdürlüğün 2024 yılına yönelik mali bilançosunda, 2023 yılı vergi gelirleri de yer aldı. Veriler, yurttaşın üzerindeki vergi yükünün ağırlığını bir kez daha gözler önüne serdi. KGM’nin otoyollar, devlet ve il yollarından elde ettiği vergi gelirlerinin dağılımı belli oldu. Veriler, yurttaşın en temel hakkı olan ulaşım hakkı kapsamında yüz milyarlarca liralık vergi ödediğini ortaya koydu.

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunda bulunan yol ağını kullanan araçlardan 2023 yılında toplam 574 milyar TL vergi toplandı. Müdürlüğün toplam 574 milyar TL’lik vergi gelirinin 441 milyar 232 milyon TL’si, motorlu taşıtlara yönelik ÖTV gelirinden oluştu. KGM’nin 2023 yılı vergi geliri, gelir türüne göre şöyle sıralandı:

• Tüketilen Yakıttan Alınan ÖTV: 38 milyar 430 milyon 583 bin TL

• Tüketilen Yakıttan Alınan KDV: 54 milyar 67 milyon 461 bin TL

• Motorlu Taşıt Vergisi: 40 milyar 175 milyon TL

• Otoyol ve Köprü Gelirleri (KDV): 742 milyon TL

• Motorlu Taşıtlara İlişkin ÖTV:  441 milyar 232 milyon TL

REKOR TRANSFER

AKP iktidarlarında, “İktidara yakın sermaye gruplarını fonlama aracı olarak kullanıldığı” gerekçesiyle eleştirilen Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli kapsamında yaptırılan ulaşım projeleri için müteahhitlere ödenen tutar da paylaşıldı. Karayolları Genel Müdürlüğü’nün, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı eski bakanı Cahit Turhan'ın, “Garanti ödemeleri yapılan kalem” olarak işaret ettiği, “Hane Halkına Yapılan Transferler” kaleminden 2024 yılında yaptığı harcama kayıtlara, 60 milyar 294 milyon 709 bin TL olarak geçti.

KGM’nin, “Hane Halkına Yapılan Transferler” adı altında kullandığı kaynak, yıllara göre şöyle kaydedildi:

• 2018: 3,4 milyar TL

• 2019: 5,1 milyar TL

• 2020: 10,1 milyar TL

• 2021: 14,2 milyar TL

• 2022: 36,4 milyar TL

• 2023: 56,8 milyar TL

• 2024: 60,2 milyar TL

BirGün