Halk pahalı bilete mahkûm, şirketler dolarla kazanıyor

Yurttaş tren biletini zamlı alırken kamu kaynakları şirketlere akıyor. Yolcu hedefinin tutmamasıyla Ankara YHT Garını işleten firmaya 8 yılda 81,8 milyon dolar ödendi.

Yurttaş pahalı bilet fiyatlarına mahkûm edilirken gerçekleşmesi imkânsız yolcu garantili sözleşmeler nedeniyle şirketlerin kasası, kamu kaynaklarıyla dolmaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Taşımacılık AŞ, 13 Ocak itibarıyla Yüksek Hızlı Tren, ana hat ve bölgesel tren bilet tarifelerine zam yapıldığını açıkladı. Yeni tarifeye göre Ankara-İstanbul güzergâhı 540 TL'den 780 TL'ye, Ankara-Konya güzergâhı 250 TL'den 360 TL'ye, Ankara-Eskişehir güzergâhı 280 TL'den 390 TL'ye çıktı.

Yap-işlet-devret modeli ile inşa ettirilen Ankara YHT Garı için gerçekleşmeyen yolcu garantileri nedeniyle işletmeci firmaya son sekiz yıldır garanti ödemesi yapılıyor. Ülkenin en yoğun yolcu trafiklerinden birine sahip olan Ankara YHT, 29 Ekim 2016 tarihinde hizmete girdi. Yüklenici firmaya 20 yıl 6 ay işletme hakkı tanınan Gar’da 14 yıl için de yolcu garantisi sağlandı. Gar’ı hemen her kamu ihalesinde ismi geçen ve AKP’de döneminin müteahhitleri olarak bilinen Cengiz-Limak-Kolin grubu işletiyor.

14 yıl süresince 106 milyon yolcu garantisi ile şirkete sözleşme gereği yolcu başına 1,5 dolar+KDV garanti ödemesi yapılıyor. Geçen sekiz yılda garanti edilen 46 milyon yolcu sayısına rağmen 16 milyon 822 bin yolcu sayısı gerçekleştirildi. Sözleşmenin hata payı yüzde 64 olurken gerçekleşmeyen yolcu sayısı nedeniyle 81 milyon 822 bin dolar garanti ödemesi yapıldı.

Garın içerisinde yer alan otel, AVM ve otoparkı da işleten şirkete verilen yolcu garantisi bu yıl, 8 milyondan 10 milyona çıktı. 2024 yılında 8 milyon yolcu garantisine karşın 3 milyon 112 bin yolcu sayısına erişilen Gar’da tutmayan yolcu sayısı için firmaya 14 milyon 500 bin dolar ödeme yapıldı.

2025 yılı için verilen yolcu garantisinin 10 milyon olduğu düşünüldüğünde gerçekleşme 4 milyonu bulsa dahi şirkete garanti ödemesi adı altında en az 16 milyon dolar ödeme yapılması gerekecek. CHP Milletvekili Mustafa Sarıgül, yap-işlet- devret modeli ile faaliyet gösteren Ankara YHT’ye ilişkin açıklamalarda bulundu. Sarıgül, “Karada dolar, demiryolunda dolar, havada avro olan garantiler 85 milyonun sırtına yük getiriyor” diye konuştu.

BirGün