Gıda fiyatlarında savaş yükselişi: Üç yılın zirvesinde

Küresel gıda fiyatları, artan enerji fiyatları ve Ortadoğu'daki savaşın etkisiyle Nisan'da yükseldi. Fiyat endeksinde son üç yılın en yüksek seviyesini görüldü.

Dünya gıda fiyatları, artan enerji fiyatları ve Ortadoğu'daki savaşın etkisiyle art arda üçüncü ayda da yükselişini sürdürerek nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,6 artışla 130,7'ye çıktı ve üç yıldan uzun sürenin en yüksek seviyesini gördü.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından derlenen tahıllar, yağlı tohumlar, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen dünya gıda fiyatları endeksi marttaki revize edilen 128,6 seviyesinden nisanda 130,7'ye çıktı.

Türkiye'de gıda enflasyonu nisanda yıllık yüzde 34,55, aylık 3,70 olmuştu.

BİTKİSEL YAĞ FİYATLARI YÜKSELDİ

FAO'nun nisan ayı bitkisel yağ fiyat endeksi soya, ayçiçeği, kolza ve özellikle bioyakıt politikalarının desteklediği palm yağı fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 5,9 yükselerek Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Buna karşılık tahıl fiyatları nisanda daha sınırlı bir artış gösterdi. Marta göre sadece yüzde 0,8 yükselirken, yıllık bazda artış yüzde 0,4 ile sınırlı kaldı. Bu artışta, hava koşullarına ilişkin endişeler, yükselen gübre maliyetleri ve bioyakıt talebindeki artışın etkisiyle buğday ve mısır gibi ürünlerde görülen ılımlı fiyat yükselişleri etkili oldu.

FAO ayrıca, gübre fiyatlarındaki sert artıştan dolayı çiftçilerin daha az girdi gerektiren ürünlere yönelmesi sonucu 2026 yılında buğday ekim alanlarının azalmasının beklendiğini bildirdi.

Öte yandan Brezilya'da kesime hazır sığır sayısının sınırlı kalması sebebiyle et fiyatları nisanda aylık bazda yüzde 1,2 artarak rekora ulaştı. Buna karşılık şeker fiyatları Brezilya, Çin ve Tayland'da arzın güçlü olacağı beklentisiyle yüzde 4,7 geriledi.

KRİZE RAĞMEN STOKLAR ARTIŞI SINIRLADI

Dünya gıda fiyatları Ukrayna savaşının başlamasının ardından Mart 2022'de 160,2 ile zirveye çıkmıştı.

FAO baş ekonomisti Maximo Torero, Hürmüz Boğazı'ndaki krize rağmen tahıl fiyatlarının güçlü stok ve önceki hasatlardan kalan yeterli arz sayesinde sadece ılımlı yükseldiğini fakat bitkisel yağlarda artan petrol fiyatlarının bioyakıtlara olan talebi artırmasıyla fiyatların daha sert yükseldiğini belirtti.

NEFES