Gençliğin 20 yılda dönüşümü: Geçim krizi, umutsuzluk, göç

İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yaptığı araştırmaya göre 20 yıl öncesine göre gençlerin ekonomik durumu kötüleşti, sosyal yaşamı kısıtlandı ve yurt dışına gitme isteği arttı. KYK burslarının alım gücü 2005'ten bu yana altın karşısında yüzde 84.5, çay-simit gibi temel ürünler karşısında yüzde 84.4 azaldı.

İBB’ye bağlı İPA, İstanbul'da yaşayan 18-30 yaş arası 3 milyondan fazla gencin yaşam koşullarını mercek altına aldı. Araştırmada “20 yıl önce İstanbul’da bir genç nasıl bir yaşam sürüyordu, bugün bir genç nasıl bir hayatla baş etmeye çalışıyor?” sorusuna yanıt arandı. Araştırma, artan geçim sıkıntısı, gelecek belirsizliği, eğitimden istihdama geçişte yaşanan zorluklar ve sosyal hayattaki daralmanın gençlerin temel sorunları haline geldiğini gösterdi. Bulgular, gençlerin yarısından fazlasının yurt dışına taşınmayı düşündüğünü de ortaya koydu.

BARINMA KRİZ HALİNE GELDİ

Araştırmada öne çıkan bulgular şöyle:

Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 77.6’sı gençlerin geçmişe göre daha zor koşullarda yaşadığını belirtiyor. KYK burslarının alım gücü 2005'ten bu yana altın karşısında yüzde 84.5, çay-simit gibi temel ürünler karşısında yüzde 84.4 azaldı. Gençler, barınma ve kaliteli gıdaya erişim gibi temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, 20 yıl önce barınma bir "tercih" iken bugün bir "kriz" olarak görülüyor.

EĞİTİM İŞE DÖNÜŞMÜYOR, DİPLOMALAR DEĞERSİZLEŞİYOR'

Üniversite mezuniyeti artık iş güvencesi anlamına gelmiyor. Gençlerin yüzde 41'i eğitim seviyesinin altında işlerde çalışırken, 15-29 yaş arası her 4 gençten 1'i ne eğitimde ne istihdamda, İstihdamda liyakat yerine referansların etkili olduğu algısı yaygın. Bu durum, gençleri alan dışı, güvencesiz ve düşük ücretli işlere yöneltiyor.

HAYALLER ERTELENİYOR

Gençlerin başlıca kaygıları yüzde 49.2 ile geçim sıkıntısı ve yüzde 47.9 ile gelecek belirsizliği. Bağımsız yaşama adım atmayı zor bulanların oranı, yüzde 78.8. Gençlerin yüzde 81.8’i de evlenmeyi maddi nedenle zor buluyor ve erteliyor. Ev veya araba sahibi olmak gibi hedefler "uzak bir olasılık" olarak bile görülmüyor. Bu durum, gençlik döneminin fiilen uzamasına neden oluyor.

YURT DIŞI ZORUNLU ALTERNATİF

Gençlerin yarısı (%50.4) yurt dışına taşınmayı düşünüyor; bu oran 20 yıl önce genç olanlarda yüzde 35.1 idi. Geçmişte merak ve deneyim odaklı olan yurt dışı düşüncesi, günümüzde daha çok liyakat, adalet, emeğin karşılığını alma ve daha iyi yaşam koşulları arayışından kaynaklanan bir "mecburiyet" halini alıyor. Bu eğilim lise düzeyine kadar inmiş durumda.

Nefes