Diyarbakır’ın Tarihi Kalesi ve Mithraeum!

Zerzevan Kalesi ve Mithraeum, Türkiye’ nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ nde bulunan Diyarbakır ilinin, Çınar ilçesine bağlı Demirölçek mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu bölgede M.Ö. 882 – 611 yıllarında Asur döneminde Kinabu olarak adlandırılan kalenin varlığı öne sürülmektedir. Kral yolu üzerinde bulunan yerleşim yerindeki kale, Pers döneminde de kullanıldığı düşünülür. Yapılan kazı çalışmaları ve elde edilen bulguların ışığında M.S. 3. Yüzyılda kullanılarak, 639 yılında İslam ordularının bölgeye gelmesine kadar geçen süre içinde önemini koruduğu söyleniyor.  I. Anastasios ve I. Justinianos dönemlerinde surlar ve yapılar onarılarak ve yeniden inşa edilerek son haline getirilmiştir. Surlarla çevrili alan içerisinde gözetleme, savunma kulesi, yönetim binası, kilise, cephanelik, kaya sunağı, konutlar, su sarnıçları, yeraltı sığınağı, Mithraeum ve bir çok yapı bulunmaktadır. Zerzevan Kalesi, günümüze kadar korunmuş en iyi durumda Roma garnizonlarından biridir. Roma’ nın doğu sınırında bulunan tek Mithras tapınağı bu bölgede yer almaktadır. Zerzevan Kalesi ve Mithraeum, 2020 yılında Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesindeki Alanları’ na dahil edilmiştir.