Cumhuriyet fazilettir işte yaşayan kanıtları

Birinci Meclis Üyesi Hasan Hayri Kanko, cumhuriyete başkaldırdığı gerekçesiyle 1925’te idam edildi. Devlet kin tutmadı, torunu tıp fakültesini bitirdi, profesör oldu. 100 yıl sonra ise CHP milletvekili olarak Meclis’e girdi.

TBMM Başkanlığı’na sunulan bir kanun teklifi ile Birinci Meclis üyesi Hasan Hayri Kanko’ya “İade-itibar” verilmesi istendi. 1920-1923 yıları arasında Tunceli Milletvekili olan Hasan Hayri Kanko, Şeyh Said isyanına katıldığı gerekçesiyle idam edilmişti. Hasan Hayri’nin torunu Prof. Mühip Kanko ise 100 yıl sonra CHP’den milletvekili seçildi.

ÜNLÜ BİR CERRAH OLDU

CHP Kocaeli Milletvekili olarak parlamentoda görev yapan Kanko, cumhuriyetin getirdiği fırsat eşitliğinin önemli bir örneği oldu. Tunceli Hozat’ta doğan, tıp fakültesini bitiren, çok başarılı bir doktor ve kalp cerrahı olan Kanko, Sakarya ve Kocaeli Devlet Hastanelerinde çalıştı. Kanko, tıp fakültesinde Kalp-Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı Başkanlığı yaptı.

Tek devleti savundular

Kanko’nun dedesi Hasan Hayri Kanko’ya “İade-i itibar” verilmesini öngören kanun teklifi DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık tarafından hazırlanarak TBMM’ye sunuldu. Teklif ile 1925 yılında aynı suçlamayla idam edilen Birinci Meclis üyesi Bitlis Mebusu Yusuf Ziya’ya da iade-i itibar verilmesi isteniyor. Teklifin gerekçesinde “İki mebus cumhuriyetin kuruluşunda tek devlet fikrini savundu. Toplumsal barışın konuşulduğu bugünlerde resmi anlamda iade-i itibar verilmelidir” denildi.

Bugünlere cumhuriyetin nimetleri sayesinde geldim

Dedesinden 100 yıl sonra milletvekili seçilen Kanko SÖZCÜ’ye konuştu. Dedesiyle ilgili kanun teklifini henüz inceleyemediğini belirten Kanko “Teklifin TBMM’ye sunulduğunu yeni öğrendim. İnceleyip değerlendireceğim” dedi.

Cumhuriyetin nimetleri sayesinde bugünlere geldiğini de belirten Kanko “Okudum, tıp fakültesini bitirdim, kamuda çalıştım, bunlar cumhuriyetin ülkemiz insanına sağladığı fırsat eşitliği sayesinde” dedi.

Fırsat eşitliğinin bir diğer simgesi

Mühip Kanko gibi Cumhuriyetin fırsat eşitliği sayesinde okuyan bir başka isim de, bugün Orgeneral rütbesi ile 1. Ordu Komutanlığı görevinde bulunuyor. 1969’da Tunceli Çemişezek’te doğan Bahtiyar Ersay, Köy Enstütüsü mezunu öğretmen babasının teşviki ile gittiği Bursa Işıklar Askerî Lisesi’ni bitirdi. Kara Harp Okulu ve Harp Akademisi kurmaylık eğitimini de birinci olarak tamamladı. 2016’da tuğgeneral oldu, Hudut Tugaylarında terörle mücadele etti. Daha sonra tümgeneralliğe ve korgeneralliğe terfi etti. 2025’te de orgeneral oldu ve 1. Ordu Komutanlığı’na atandı.

Sözcü