Çin’den yediğimiz 3. kazık BYD oldu

Varyag ve Güney Kıbrıs hamlelerinden sonra BYD’nin Manisa yatırımını askıya alması Türkiye’nin Çin’le ilişkilerinde yaşadığı 3. hayal kırıklığı oldu.

Çinli otomotiv devi BYD verilen büyük teşviklere rağmen yatırımını Manisa yerine Macaristan’a kaydırdı, bu da Çin’in Türkiye’ye attığı 3. büyük kazık oldu. BYD Türkiye’de geçen yıl 45 bin 537 adet araç sattı, yerli ve milli Togg’u da vurdu. Togg 39 bin 20 adet araç sattı ve 2025’de 14 milyar lira zarar etti.

Çin daha önce de Montrö anlaşmasına aykırı olduğu için izin vermediğimiz Varyag uçak gemisini “Kumarhane yapağız, askeri gemi olmayacak” diyerek Boğazlardan geçirdi. Yılda 1 milyon Çinli turist sözü de verdi. Ancak adı ‘Liaoning’ olarak değiştirilen Varyag, uçak gemisi yapıldı ve bir milyon turist hayal oldu.

ÇİNCE KONUŞTU

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçen yıl Ankara’daki Çin milli gün resepsiyonunda “İlişkilerimiz mükemmel, dostluğumuz sonsuza kadar sürsün’’ diyerek Çince konuştu. Çin ise bu resepsiyondan 24 saat sonra Güney Kıbrıs ile turizm anlaşması imzalayıp vizeyi kaldırdı. Pekin-Lefkoşa arasına da ayda 35 uçak seferi koyarak Çinli turisti Güney Kıbrıs’a kaydırdı. BM’de Kıbrıs sorununda Rum- lara destek verdiğini de açıkladı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez BYD’ye verilen teşviklerin yerli ve milli Togg’u vurduğunu belirterek şunları söyledi: “Togg yerine Çinli şirket korunup kollandı. ‘Bu imtiyazlarla Togg’u bitire- ceksiniz’ diye uyardık, iktidar dinlemedi. BYD geçen yıl Türkiye’ye 45 bin 537 adet, Togg ise 39 bin 20 adet. sattı. Togg, 2024’te13 milyar 75 milyon, 2025’te 14 milyar 616 milyon lira zarar etti.’’

Yaptırım uygulanacak mı?

CHP İstanbul Milletvekili Sibel Yanıkömeroğlu, BYD’nin Manisa’da kurmayı planladığı fabrikanın askıya alınması üzerine Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye soru önergesi verdi. Önergede Bakan Kacır’a, BYD’nin yatırım taahhütlerini ihlal edip etmediği, yatırımın neden askıya alındığı, firmanın elde ettiği vergi avantajlarının tutarı ve taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde bu avantajların geri alınıp alınmayacağı soruldu. Ayrıca BYD’ye yönelik herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı da gündeme getirildi.

Sözcü