Çin Anayasası’nda Uygurların kültürel hakları, inanç özgürlüğü

2018 yılında son halini alan Çin Anayasası, Uygur konusundaki yalanları çürüten en önemli kanıt. Çin, dünyada etnik grupların haklarını tanıma konusunda en ileri uygulamaya sahip. İnanç özgürlüğü de devletin güvencesi altında. Çin Anayasası’nın azınlık gruplarının kültürel ve yönetme haklarını düzenleyen 4. Maddesinin ve İnanç Özgürlüğü’nü düzenleyen 36. Maddesinin tam metnini bilginize sunuyoruz:

Madde 4: Çin Halk Cumhuriyeti'nin tüm etnik grupları eşittir. Devlet, tüm etnik azınlıkların yasal haklarını ve çıkarlarını korur. Devlet, tüm etnik gruplar arasında eşitlik, birlik, karşılıklı yardımlaşma ve uyum ilişkilerini destekler ve teşvik eder. Herhangi bir etnik gruba karşı ayrımcılık ve baskı yapılması yasaktır; etnik grupların birliğini zayıflatan veya aralarında bölünme yaratan her türlü eylem yasaktır.

Devlet, etnik azınlıkların özellikleri ve ihtiyaçları ışığında, etnik azınlıkların yaşadığı tüm bölgelerde ekonomik ve kültürel gelişimlerini hızlandırmalarına yardımcı olacaktır.

Etnik azınlıkların yaşadığı tüm alanlarda bölgesel özerklik uygulanır, özerk organlar oluşturulur ve kendi kendini yönetme yetkisini kullanırlar. Tüm etnik özerk bölgeler, Çin Halk Cumhuriyeti'nin ayrılmaz parçalarıdır.

Tüm etnik gruplar, kendi sözlü ve yazılı dillerini kullanma ve geliştirme; kendi gelenek ve göreneklerini koruma veya yeniden düzenleme özgürlüğüne sahiptir. 

ÇİN ANAYASASI’NDA İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜ

Madde 36: Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşları, dini inanç özgürlüğünden yararlanır.

Hiçbir devlet organı, hiçbir örgüt veya hiçbir birey, vatandaşları herhangi bir dine inanmaya veya inanmamaya zorlayamaz. Devlet, örgüt ya da birey herhangi bir dine inanana veya inanmayana karşı ayrımcılık yapamaz.

Devlet, normal dini faaliyetleri korur. Hiç kimse, kamu düzenini bozan, vatandaşların sağlığını bozan veya devletin eğitim sistemine müdahale eden faaliyetlerde bulunmak için dini kullanamaz. Dini gruplar ve din işleri yabancı güçlerin denetimine kapalıdır.

(Kaynak:http://english.www.gov.cn/archive/lawsregulations/201911/20/co

Adnan Akfırat Aydınlık