Çiftçiye destek yarım kaldı

Zirai donda destek verilecek ürün sayısı da miktarı da hayal kırıklığı yaşattı. 30 yılın en büyük don felaketini yaşayan çiftçi kaderiyle baş başa bırakıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığının 36 ili, Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin 65 ili vurduğunu açıkladığı don, üreticiyi perişan etti. Bütün yılın emeği 4 gecede yok olurken, gözler devletten gelecek açıklamaya çevrilmişti. Ancak son yılların en büyük zirai don felaketinde açıklanan destekler tam bir hayal kırıklığı yaşattı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, zirai dondan yalnızca 16 meyve türünün etkilendiğini kaydetti. Yumaklı, bu kapsamda desteklenecek ürünleri armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, nektarin, portakal, şeftali, üzüm ve fıstık olarak açıkladı. Donun birçok ilde vurduğu çay, dut, incir, kanola, karpuz ve kivi ise destek kapsamının dışında kaldı.

HASAR ÖDENECEK

Buğday, arpa ve benzeri hububat, fasulye, nohut, mercimek gibi baklagiller, ayçiçeği ve kanola gibi yağlı tohumların dondan etkilenmediğini belirten Yumaklı, herhangi bir şekilde gıda arz güvenliğine ilişkin problem yaşanmasının ise söz konusu olmadığını dile getirdi.

Yumaklı verilecek desteklere ilişkin ise “Hasar tespit çalışmalarının sonrasında TARSİM sigortası olanlar, sigorta poliçelerinin kapsamında olanlarının ödemelerini alacaklar. Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı ancak sigortası olmayanlar için de don hadisesinin olduğu zamana kadar ne harcama yapılmışsa onların bedelini de hasarları nispetinde alacaklar. Diyelim ki siz bahçenize 1.000 liralık masraf yaptınız, hasarınız yüzde 100 ise o 1.000 lirayı alacaksınız, hasarınız yüzde 50 ise 500 lirasını alacaksınız” dedi.

BÜTÜN ÜRETİCİLERİN ZARARLARI KARŞILANSIN

Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, ödemeleri 16 ürünle sınırlı tutmanın sağlıklı olmayacağını belirterek, “Tunceli’de dut, Karadeniz’de çay, pek çok ilde zeytin bu listenin dışında kaldı” dedi.

Suiçmez, “Tahıllarda sorun yok gibi gözükse de Konya’da erkenci şeker pancarı ve buğdayda zarar söz konusu. Her üreticinin zararının ödenmesi gerekiyor” diye konuştu. ÇKS’ye kayıtlı olup TARSİM’e üye olmayanlara yaptıkları masraf kadar ödeme yapılmasının mağduriyetleri gidermeyeceğini vurgulayan Suiçmez, ÇKS dışındaki üreticinin zararının da afet bölgesi ilan edilip karşılanması gerektiğini söyledi.

'BİR KİLO BAKLAVA PARASI BİLE DEĞİL'

Tarım yazarı Gazi Kutlu, açıklanan desteklere ilişkin, “Dekar başına 1.000 liralık destek zararı kurtaracak mı? Çiftçimizin bugün yarısından fazlası bankalara borçlu olup, bu desteklerin yetersiz olması nedeniyle borcuna borç katacak. Destekler çiftçinin yarasına merhem olamayacak. Dekar başına verilecek bu destek 1 kilo baklava parası bile değil. Kanola, hububat, yağlı tohuma destek verilmeyecek. Çiftçi kaderi ile baş başa bırakılmış gözüküyor” yorumunu yaptı. Kutlu, kuraklıktan da verim kaybı yaşanacağı ve bu yaz en ucuz meyvenin 150 lirayı bulacağını kaydetti.

BAKAN BU TARLAYI GÖRMEDİ

Kırklareli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kentte zirai don dolayısıyla hasar gören tarım alanlarında incelemelerde bulundu. Bu kanola tarlasında da hasar tespit çalışmaları yapıldı. Ancak bu tarla destekten faydalanamayacak. Çünkü Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın destek verilen ürünler listesinde kanolaya yer verilmedi.

Destek verilmeyen ürünler: Çay, Dut, İncir, Kanola, Karpuz, Kivi, Zeytin, Hububat.

Destek verilen ürünler: Armut, Ayva, Badem, Ceviz, Elma, Erik, Fındık, Kayısı, Kiraz, Limon, Mandalina, Nektarin, Portakal, Şeftali, Üzüm, Fıstık.

Nefes