Avrupa'nın çöp rotası yine Türkiye: Liman alarm veriyor

Avrupa'dan "geri dönüşüm" adı altında Türkiye'ye gönderilen yasa dışı tekstil ve plastik atıklar Mersin Limanı'nda çevreyi ve ticareti tehdit ediyor. Çevre örgütleri kalıcı ithalat yasağı çağrısı yaparken, uzmanlar AB'nin 2026'da yürürlüğe girecek düzenlemesiyle Türkiye'nin daha büyük bir atık yüküyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Avrupa'nın atık ihracatında başlıca adreslerden biri haline gelen Türkiye'de, Mersin Uluslararası Limanı (MIP) yasa dışı atık girişinin önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Limanda denetim için bekletilen binlerce ton tekstil ve plastik atık hem ticareti aksatıyor hem de çevre ve halk sağlığı açısından kaygıları artırıyor.

OLAF DENETİMLERİNDE BİNLERCE TON ATIK

Avrupa Yolsuzlukla Mücadele Ofisi'nin (OLAF) yürüttüğü incelemelerin ardından yapılan denetimlerde Türkiye'ye gönderilen konteynerlerde yaklaşık 4 bin 200 ton yasa dışı tekstil atığı tespit edildi. Ortak operasyonlarda Mersin Limanı'nda yanlış beyan edilen 768 ton tekstil atığına da el konuldu. Uzun süren denetimler nedeniyle limanda konteyner yoğunluğu yaşanırken, gemilerin günlerce açıkta beklediği, bunun da ithalatçı ve ihracatçı firmalara ek maliyet yüklediği belirtiliyor.

"ATIKLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ DOĞAYA KARIŞIYOR"

Mersin Çevre ve Doğa Derneği (MERÇED) Başkanı Sabahat Arslan, ithal edilen atıkların yalnızca yüzde 7-8'inin geri dönüştürülebildiğini, kalan kısmının ise dere yataklarına, denize, ormanlık alanlara ve kanalizasyon sistemlerine bırakıldığı yönünde ciddi iddialar bulunduğunu söyledi. Arslan, son dönemde Mersin kıyılarında görülen plastik atıkların da geri dönüştürülemeyen ithal atıklar olabileceğini ifade etti.

YENİ DÜZENLEME UYARISI

Çin'in 2018'de plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından Avrupa'nın atık ihracatında Türkiye önemli bir merkez haline geldi. Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği, 2024 yılında Türkiye'ye 426 bin tonu plastik olmak üzere toplam 12,25 milyon ton atık ihraç etti. Araştırmacı Berk Butan ise Avrupa Birliği'nin 2026'da yürürlüğe girecek yeni düzenlemesiyle OECD üyesi olan Türkiye'nin daha fazla plastik atıkla karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekerek, geçici kota uygulamaları yerine kalıcı ithalat yasağının gerekli olduğunu savundu.

Sözcü