Avrupa'da parti kapatma cezaları

Türk Milleti'nin talebiyle PKK'nı siyasi uzantısı HDP'nın kapatılma süreci devam ediyor. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın gönderdiği kapatma iddianamesi Anayasa Mahkemesi'nin önünde.

HDP'nin PKK'nın uzantısı hatta bizzat kendisi olduğuna itiraz eden de yok. Ancak özellikle Millet İttifakı dostları arasında gördüğü HDP'nin kapatılmasına karşı çıkıyor.

ABD ve AB'den demokrasi talep eden Millet İttifakı cephesi başından beri HDP'nin kapatılmasının demokratik ve doğru olmadığını savunuyor.

Oysa Avrupa'da daha önce birçok parti kapatma örneği var. Bunlardan en bilineni de İspanya'daki Batasuna Partisi.

İspanya'da ETA terör örgütüne organik bağları tespit edilen Batasuna Partisi, sadece terör örgütünü kınayan bir açıklama yapmadığı için hakkında kapatma kararı verildi.

İspanya'da Batasuna ile ilgili 2002 yılında, terörizme yardım etmek gibi olaylara katılan partilerin kapatılmasına dair yasa kabul edildi.

17 Mart 2003 tarihinde yasadışı ilan edilen parti, 2004 yılında kararı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşıdı. Batasuna Partisi, buradan da sonuç alamadı. 2009 yılında AİHM, Batasuna'nın yasadışı olduğu kararını onadı.

Belçika'da 2004 yılında Flaman Blok Partisi ise ırkçılık ve yabancı düşmanlığı yaptığı gerekçesiyle önce yüklü miktarda para cezası aldı. Bu ceza neticesinde Blok Partisi lideri partiyi feshetti.

Yunanistan'daki Altın Şafak Partisi'nin kurucu ve yöneticileri için 2015 yılında dava açıldı. Aşırıcılık yanlısı parti üyeleri Neonazi ya da Semitist diye de anılıyordu. 5 yıl süren dava 2020 yılında sonuçlandı. Parti kurucu ve yöneticileri 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Yunanistan'da görülen temyiz mahkemesinde meclise üçüncü parti olarak giren ve mecliste grup kuran Nazi Altın Şafak Partisi "yasa dışı suç örgütü" değerlendirmesiyle kapatıldı.

Ayrıca Hollanda'da kamu düzenini bozan bütün partilerin kapatılacağını belirten yasal düzenleme mevcut. Finlandiya'da ise siyasi partinin kapatılmasını isteme hakkı İçişleri Bakanı, savcı veya bir parti üyesine ait.

Bir başka Avrupa ülkesi olan Polonya'da da Faşist, nazist, komünist partilerin kurulması yasak. Portekiz'de de silahlı bir eylemi savunan partiler, şikayet olmaksızın Anayasa Mahkemesi tarafından ivedilikle kapatılıyor.