Arnavutluk 35 yıldır borcunu ödemiyor

Sayıştay’ın EÜAŞ raporu, Türkiye’nin 1990’da Arnavutluk’a sattığı elektriğin bedelinin 35 yıldır tahsil edilemediğini ortaya koydu. Dört kez kurum değişmesine rağmen borç EÜAŞ hesaplarında kaldı; Dışişleri ve Enerji Bakanlıklarının yıllara yayılan girişimleri sonuçsuz kaldı. Sayıştay, alacağın tahsili için sürecin kararlılıkla sonuçlandırılmasını istedi.

Sayıştay’ın Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) hakkında hazırladığı 2024 Yılı Denetim Raporu, “Aziz Nesin’lik hikaye” denecek türden bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Buna göre, Türkiye’nin 1990 yılında Arnavutluk’a sattığı elektrik enerjisinin parasını halen alamadığı ortaya çıktı. 35 yıllık süreçte elektriğin üretim, iletim ve dağıtımından sorumlu devlet kurumları dört kere değişti. Arnavutluk’un borcu; 1970 ve 1994 yılları arasında Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü (TEK), 1994 yılında TEK’in kapanması ile Türkiye Elektrik Üretim İletim AŞ (TEAŞ), 2001 yılında TEAŞ’ın kapanması ile Türkiye Elektrik Ticaret Taahhüt AŞ (TETAŞ) ve son olarak 2018 yılında TETAŞ’ın kapanması ile EÜAŞ hesaplarında yer aldı.

‘TAKSİTLENSİN’ GÖRÜŞÜ

Dışişleri Bakanlığı 2007 yılında TETAŞ’tan, borcun taksitle tahsil edilmesinin uygun olup olmayacağı yönünde görüş istedi. Gelen ‘uygun olur’ yanıtı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına iletildi. TETAŞ, 2017 ve 2018 yıllarında tahsille ilgili gelişmeleri sordu. Dışişleri Bakanlığının 25 Ocak 2018’de “Tiran Büyükelçiliğimiz kanalıyla Arnavutluk makamlarında başlatılan girişimlere halen yanıt beklenmekte” yanıtını verdi. Dışişlerinin 20 Temmuz 2020 tarihli yazısında Arnavutluk’a konuya ilişkin nota girişiminde bulunulduğu, Tiran Büyükelçiliğinin konuyu takip etmesine rağmen hiçbir netice alınamadığı bilgisi yer aldı.

20 Şubat 2024’teki Türkiye-Arnavutluk İşbirliği Konseyi toplantısında borcun da gündeme alınması bakanlıktan istendi. Son olarak EÜAŞ 29 Nisan 2025’te bilgi talep etti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, “Süreç takip edilmektedir” yanıtını verdi. Sayıştay raporunda, Arnavutluk’tan borcun tahsil edilmesine yönelik girişimlerin sürdürülerek sonuçlandırılması gerektiği önerildi.

NEFES