ANKA Haber Ajansı, koronavirüs döneminin simgesi haline gelen ‘maske’ üretimi ve ihracatında yaşananları belgeleriyle açıkladığı bir haber yayınladı.
Covid19 pandemisi ile birlikte cerrahi ve koruyucu maske en temel günlük ihtiyaçlardan birisi haline geldi. Üretim ve tedarikle ilgili sorunlar pandeminin başlangıcından bu yana büyük ölçüde giderilmiş olsa da maske ve koruyucu ekipmanlara erişim özelikle mart ve nisan aylarında tüm dünyada önemli sorunlardan birisiydi.
Mart ve nisan aylarında Türkiye’den 13 milyon 927 bin 653 maske 12 milyon dolara ihraç edildi. Vatandaşlara maske dağıtımının bir türlü organize edilemediği günlere ilişkin gümrük kayıtları, özel izinlerle ilgili soruları da beraberinde getirdi. Yurtdışına satılan maskelerin yarısı Sağlık Bakanlığı’na Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi (USHAŞ) tarafından ihraç edildi.
Türkiye’de parayla maske satışının yasak olduğu bu dönemde Kuveyt, Kırgızistan, Somali, Bulgaristan ve Almanya’ya devlet şirketinin yaptığı ihracattan USHAŞ 5 milyon dolardan fazla gelir elde etti.
Mart ve Nisan aylarında 26 şirket maske ihracat izni alabildi. Bu şirketlerden bazıları şöyle:
Ümraniye’de bulunan bir cam ve alüminyum ve marangoz imalathanesi 15 gün içinde şirket kurup gerekli izinleri alıp temin ettiği maskeleri satttı.
12 Mart günü dış ticaret yapabilmek için kurulan Goldkap Dış Ticaret şirketinin tescil belgesi Ticaret Sicil Gazetesinde 16 Mart’ta ilan edildi, Adresinde alüminyum doğrama ve marangozhane bulunan şirket, 11 gün sonra, 24 Mart günü gerekli izinleri aldı. 3 gün sonra da uçakla Arnavutluk’a 200 bin adet koruyucu maskeyi tanesi 3 Euro’dan gönderdi.
15 gün içinde 600 bin Euro’luk maske ihracatı gerçekleştiren şirketin yetkilisi, “Biz maske imalatı yapmıyoruz, alsat yapıyoruz. Gerekli izinleri aldık, ihracatımızı yaptık" açıklaması yaptı.
“Türkiye’nin Sağlıklı Nefesi” sloganı ile 2014’te Zonguldak’ta kurulan ‘MFA Maske’ şirketinin sahibi Mehmet Uzun. AKP üyesi olan Uzun Zonguldak Belediye Meclis Başkanvekilliği görevini de yürütüyor.
Şirket, MartNisan aylarında 955 bin 360 adet cerrahi tek kullanımlık ve N95 maske ihracı yaptı, 3 milyon 877 bin 697 dolar 59 sent gelir elde etti. MFA Slovakya, Romanya ve Almanya’ya maske ihraç etti.
DMC Özel Sağlık şirketi 1 milyon 170 bin adet cerrahi maske ihracatı yapıp 340 bin 592 dolar gelir elde etti. Romanya, Bulgaristan, Hırvatistan’a maske ihraç eden şirketin sahibi Cansu Ayaz. Ayaz’ın babası Durmuş Ayaz, 2004 yerel seçimlerinde Mersin Bozyazı ilçesinde CHP’den belediye başkan adayı oldu. Ancak, iki partiye üye olduğu belirleyince YSK Ayaz’ın üyeliğini düşürdü. Bunun üzerine Ayaz kızı Cansu Ayaz ile birlikte AKP’ye üye oldu. Ayaz’ın eski bir bakanın oğlu ile birlikte ticari ortaklığı bulunduğu ileri sürülüyor.
Yeni Şafak ve Tvnet gibi medya kuruluşlarını barındıran Albayrak Şirketler Grubu bünyesindeki Albayrak Turizm şirketi 20 Nisan’da Gine’ye 20 bin Euro karşılığında 20 bin maske ihracatı gerçekleştirdi.
AKP’ye yakınlığıyla bilinen Kanık ailesine ait Kocaeli’ndeki ÖzKa Lastik ve Kauçuk şirketi de Rusya’ya 10 bin adet maske sattı.
Önce ihracat sonra şirket: Daha önce şehirlerarası otobüs işletmeciliği yaparken tekstil şirketi kuran Emrah Keti 6 Nisan’da 20 bin maskeyi İzmir Serbest Bölgesine sattı. Ancak 2 gün sonra, 8 Nisan’da ‘Emotex Tekstil Dış Ticaret Şirketi’ adında şirket kurması dikkat çekti.
Eski bakan ‘maske’ işine girdi: Eski ekonomi bakanlarından Nihat Zeybekci de maske işine girdi. Zeybekçi’nin 1994 yılında havlu ve bornoz üretmek amacıyla kurduğu Turkuaz Tekstil’in de faaliyet alanında değişiklik yapıldı ve “maske,(…) eldiven, koruyucu, kolluk, galoş (…)” ibareleri eklendi.
Türkiye’de kişisel koruyucu donanım statüsünde olan koruyucu maskelerin seri imalatı, taşınması ve depolanması Kişisel Koruyucu Donanımlar Yönetmeliğine göre, AB standartlarının sağlanmasının, ürün numunelerin kontrol edilip onaylanması ve imalatçının üretimin homojenliğini sağlayabileceği kalite kontrol sistemini onaylatabilmesi ve CE sertifikası alabilmesinin ardından mümkün olabiliyor.
6 Nisan’da Türkiye maske satışı yasaklandı ve ücretsiz dağıtılacağı açıklandı. Maske üretim ve dağıtımında Sağlık Bakanlığı bünyesinde USHAŞ yetkilendirildi, maskenin PTT aracılığıyla dağıtılacağı bildirildi, Bu sürede şirketlere ihracat ettikleri maske miktarı kadar devlete hibe koşulu getirildi.
Çok sayıda üretici ihraç için başvururken bir süre sonra yetki Devlet Malzeme Ofisi’ne devredildi.
Biden'dan destek sözü: İşgal başlarsa karşılık veririz!17 izlenme
Murat Ongun'dan flaş TÜGVA açıklaması: Tüm yöneticileri işe alınmış!14 izlenme
Güzel oyuncu Eda Ece'nin bebeğinin cinsiyeti belli oldu16 izlenme
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan 4 kritik mesaj12 izlenme
Son dakika: Ankara'da büyük operasyon: Gözaltı listesinde 2 eski vekil de var.11 izlenme
Celal Şengör'den Kızıl Goncalar tepkisi: RTÜK, bir avuç kendini bilmez yobazın mı emrinde?10 izlenme
Özgür Özel'den iktidara sert çıkış: "Bize karşı mertçe mücadele edilmiyor. Bizim A, B, C, Z planımız Ekrem İmamoğlu"17 izlenme
Yapay zekayla “daha güvenli” beyin ameliyatı iki yıl içinde mümkün olabilir8 izlenme
Son dakika: Tel Abyad'daki patlamada kahreden detay! İki kardeş bir gün arayla öldü....
Falcao için dev teklif
İsviçre Komünist Partisi Kurultayından Mesajlar: 'Yeni soğuk savaşa karşı barış ve çok kutupluluk!'
Erdoğan ve Bahçeli'yi üzecek anket sonucu: Cumhur ittifakı yüzde 50'nin altında, MHP baraj altı!