AKP döneminde dış borç 4 kat arttı

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin brüt dış borç stoku, 2002’de 131,8 milyar dolarken 2026’nın ilk çeyreğinde 518,5 milyar dolara çıktı. Böylece AKP iktidarı döneminde dış borç stoku yaklaşık 4 katına yükselirken, en sert artış özel sektör borcunda yaşandı.

Türkiye’nin brüt dış borç stoku, AKP iktidarı döneminde 386,7 milyar dolar artarak 518,5 milyar dolara yükseldi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, 2002 yılında 131 milyar 790 milyon dolar olan Türkiye brüt dış borç stoku, 2026’nın ilk çeyreği itibarıyla 518 milyar 506 milyon dolara çıktı.

Böylece 2002’den 2026’nın ilk çeyreğine kadar geçen dönemde dış borç stokunda yüzde 293,4’lük artış yaşandı. Başka bir ifadeyle Türkiye’nin brüt dış borcu yaklaşık 3,9 katına çıktı.

DIŞ BORÇTA 386,7 MİLYAR DOLARLIK ARTIŞ

Verilere göre 2002’de 131,8 milyar dolar olan toplam brüt dış borç stoku, 2026’nın ilk çeyreğinde 518,5 milyar dolara ulaştı.

Bu dönemde Türkiye’nin dış borcu 386 milyar 716 milyon dolar arttı. Borç stokundaki artışın en büyük bölümü özel sektörden kaynaklandı.

Brüt dış borç stokunun milli gelire oranı ise aynı dönemde geriledi. 2002’de yüzde 55,2 olan Türkiye brüt dış borç stoku/GSYH oranı, 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 31,6’ya indi.

EN SERT ARTIŞ ÖZEL SEKTÖR BORCUNDA

AKP iktidarı döneminde dış borç stokundaki en dikkat çekici artış özel sektörde yaşandı.

2002 yılında özel sektörün dış borcu 45 milyar 255 milyon dolar seviyesindeydi. 2026’nın ilk çeyreğinde bu rakam 302 milyar 98 milyon dolara çıktı.

Böylece özel sektör dış borcu 24 yılda 256 milyar 843 milyon dolar arttı. Artış oranı yüzde 567,5 oldu. Özel sektör dış borcu bu dönemde yaklaşık 6,7 katına yükseldi.

Özel sektörün kısa vadeli dış borcu 2002’de 16 milyar 109 milyon dolarken 2026’nın ilk çeyreğinde 105 milyar 922 milyon dolara çıktı. Uzun vadeli dış borç ise 29 milyar 146 milyon dolardan 196 milyar 176 milyon dolara yükseldi.

KAMUNUN DIŞ BORCU 192,2 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

Kamu sektörünün dış borcunda da güçlü artış görüldü.

2002 yılında 64 milyar 533 milyon dolar olan kamu dış borcu, 2026’nın ilk çeyreğinde 192 milyar 156 milyon dolara yükseldi.

Bu dönemde kamu sektörünün dış borcu 127 milyar 623 milyon dolar arttı. Artış oranı yüzde 197,8 olarak hesaplandı.

Kamu sektörünün kısa vadeli dış borcu 915 milyon dolardan 36 milyar 408 milyon dolara çıktı. Uzun vadeli kamu dış borcu ise 63 milyar 618 milyon dolardan 155 milyar 748 milyon dolara yükseldi.

TCMB BORCU SINIRLI ARTTI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın dış borcu ise toplam tablo içinde sınırlı artış gösterdi.

2002’de 22 milyar 3 milyon dolar olan TCMB dış borcu, 2026’nın ilk çeyreğinde 24 milyar 252 milyon dolara çıktı.

Böylece Merkez Bankası dış borcu bu dönemde 2 milyar 249 milyon dolar arttı. Artış oranı yüzde 10,2 oldu.

Ancak borcun vade yapısı değişti. 2002’de TCMB’nin kısa vadeli dış borcu 1 milyar 655 milyon dolar, uzun vadeli dış borcu 20 milyar 348 milyon dolardı. 2026’nın ilk çeyreğinde kısa vadeli dış borç 24 milyar 252 milyon dolara yükselirken, uzun vadeli dış borç sıfırlandı.

BORÇ ARTIŞININ BÜYÜK BÖLÜMÜ ÖZEL SEKTÖRDEN

2002-2026 ilk çeyrek döneminde toplam dış borç stokundaki 386,7 milyar dolarlık artışın 256,8 milyar doları özel sektörden geldi.

Kamu sektörünün dış borç artışı 127,6 milyar dolar olurken, TCMB kaynaklı artış 2,2 milyar dolarda kaldı.

Bu tabloya göre dış borç stokundaki artışın yaklaşık üçte ikisi özel sektör borcundaki büyümeden kaynaklandı.

BORÇ STOKU ARTTI, MİLLİ GELİRE ORANI GERİLEDİ

Veriler, Türkiye’nin dış borç stokunun nominal olarak sert arttığını, ancak milli gelire oranında düşüş yaşandığını gösterdi.

2002’de 131,8 milyar dolar olan dış borç stoku 2026’nın ilk çeyreğinde 518,5 milyar dolara çıkarken, dış borcun milli gelire oranı yüzde 55,2’den yüzde 31,6’ya geriledi.

Buna karşın borç stokunun dolar bazında yaklaşık 4 katına çıkması, özellikle özel sektör ve kamu borcundaki artış nedeniyle dış finansman ihtiyacının AKP iktidarı döneminde önemli ölçüde büyüdüğünü ortaya koydu.

2002-2026 İLK ÇEYREK KARŞILAŞTIRMASI

NEFES