Adını Siyah Anlamına Gelen Melas Sözcüğünden Alıyor!

Sümela Manastırı bir diğer adıyla Meryem Ana Manastırı, Karadeniz Bölgesi’ nde Trabzon’ un Maçka ilçesinin Altındere Köyü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Antik yunanca tam adı Panagia Sumela veya Theotokos Sumela olan Kara tepesi üzerinde denizden 1150 metre yükseklikte bulunan eski Rum ortodoks kilise ve manastır kompleksidir. Sümela adını siyah anlamına gelen melas sözcüğünden alan Sümela Manastırı, Meryem ana adına ithafen kurulmuştur.  Klisenin tarihi M.S. 365 – 395 yıllarına kadar uzanmaktadır. Mimarisi Anadolu’ da rastlanılan Kapadokya kliselerine benzerdir. Bir efsaneye göre Atina’lı Barnabas ve Sophronios adında iki keşiş benzer dönemlerde aynı rüyayı görüyorlar. Rüyalarında gördükleri İsa’ nın öğrencisi Aziz Luka’ ın yaptığı üç Panagi ikonundan olan Meryem’ in bebek İsa’ yı kollarında tuttuğu ikonun bulunduğu yerin bugünki Sümela Manastırı olduğudur. Birbirlerinden habersiz Trabzon’ a gelerek karşılaşmış ve gördükleri rüyadan birbirlerine bahsederek burada ilk kilisenin temellerini atmışlardır. Manastırdaki fresklerde sıkça yer alan Trabzon İmparatoru III. Aleksios’ un ise manastırın gerçek kurucusu olduğu düşünülmektedir. Sümela Manastırı, 2000 yılında UNESCE Dünya Mirası Geçici Listesi’ ne dahil edilmiştir.