1 pirzola 400 TL

Et fiyatları yeniden tırmanışa geçti. Kuşbaşının kilogramı 1.000 liraya çıkarken, bir kalem pirzolanın fiyatı 400 lirayı buluyor. Dar gelirli ve emekli evine gramla et alabiliyor.

Türkiye genelinde kırmızı et fiyatları son bir ayda hızla artarken yüksek fiyatlar etin sofralardan giderek uzaklaşmasına neden oluyor. Birçok et ürününde yüzde 17 ile yüzde 35 arasında artış yaşandı. Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği’ne (TÜSEDAD) göre ülkenin dört bir tarafında görülen şap hastalığı et fiyatlarında artışa neden oldu. Hastalık yüzünden beside yüzde 30, süt sığırlarında ise yüzde 20 kayıp tahmin ediliyor. Et ithalatına rağmen reyonlardaki etiketlerde değişim hızlandı. İstanbul’da 25 Kasım-20 Aralık tarihleri arasında yağsız kıymanın kilogram fiyatı 700 liradan 900 liraya çıkarak yaklaşık yüzde 29 arttı. Kuşbaşı et 780 liradan 990 liraya yükselirken artış oranı yüzde 27 oldu. Dana döş fiyatı 750 liradan 880 liraya çıkarak yüzde 17, biftek 900 liradan 1.200 liraya yükselerek yüzde 33 oranında zamlandı. Bonfiledeki artış da 1.700 liradan 2.300 liraya çıkarak yaklaşık yüzde 35 olarak kaydedildi. Bir kilogram pirzolanın fiyatı ise 1.600 liradan satılıyor. 4 orta boy pirzoladan oluşan bir pakette bir adet pirzolanın fiyatı da 400 TL’yi buluyor.

Kesim fiyatları arttı

Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin 18 Aralık verilerine göre, dana karkas kesim fiyatı kilogram başına 559.3 TL’ye çıktı. Bu rakam bir önceki aya göre yüzde 12, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 59.5 artış anlamına geliyor. Dana kesim fiyatı 20 Kasım’da 500 TL, 16 Ekim’de 463 TL, 18 Eylül’de ise 471 TL seviyesindeydi.

Dünyanın en pahalı etini yiyoruz

TÜİK verilerine göre son 4 yılda ortalama gıda fiyatları yüzde 584 artarken, dana eti fiyatları yüzde 825 yükseldi. Öte yandan Türkiye dünyanın en pahalını etini tüketiyor. Dünyada ortalama kırmızı et fiyatı 6.6 dolar iken Türkiye’de 17.8 dolara çıkıyor. Artan fiyatlar, et tüketimini de doğrudan etkiliyor. OECD-FAO Tarım Görünümü 2024-2033 raporuna göre, kişi başına yıllık kırmızı et tüketimi OECD ülkelerinde 34.8 kilo, Avrupa’da 34.5 kilo, dünya genelinde 18.1 kilo seviyesinde bulunurken, alım gücündeki düşüş ve fiyat artışları nedeniyle Türkiye’de 16.6 kiloda kaldı.

‘Et kıtlığı yaşanmıyor’

Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Osman Yardımcı, fiyat artışlarının et kıtlığından kaynaklanmadığını savundu. Yardımcı, “Türkiye’nin hiçbir yerinde et sıkıntısı yok. Her yıl Ramazan ve bayramlar öncesinde benzer söylemlerle piyasada algı oluşturuluyor” dedi. Yardımcı, “Kıyma yaklaşık 11 ay boyunca 750 lira seviyesindeydi. Son dönemde 50–60 liralık bir artış oldu” dedi. Esnafının yüksek maliyetlerle ayakta kalmaya çalıştığını belirten Yardımcı, “600 liraya alınan et kasaba yaklaşık 950 liraya mal oluyor. Esnaf kâr etmiyor” ifadelerini kullandı.

NEFES