İşçiye değil patrona bayram

Patronlara son 5 yılda bütçeden 733 milyar TL SGK prim desteği verildi. İşsizlik Sigortası Fonu’na devlet katkısı ise yüzde 50 düşürüldü.

Milyonlarca işçi 1 Mayıs’a yoksulluk ve açlıkla giriyor. Asgari ücret civarı ve altında ücretle çalışan 9.5 milyon işçi, ekonomik krizin gölgesinde geçim savaşı veriyor. Maaşlı çalışanlar, yüzde 30’lar seviyesinde takılı kalan enflasyonun yarattığı hayat pahalılığı, fahiş kiralar, zamlarla katlanan elektrik ve doğalgaz faturaları altında eziliyor. 28 bin 75 TL olarak uygulanan asgari ücrete ‘ara zam’ çağrılarına kulak tıkayan iktidar, işverene desteğini artırarak sürdürüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre, bütçeden Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) işveren prim desteği için son 5 yılda 733.3 milyar TL harcandı.

YÜZDE 67 ARTTI

Prim destekleri, pandemiden sonra her yıl artarken, bu rakam 2023’te 84.5 milyar TL, 2024’te 268.3 milyar TL, 2025’te 296.4 milyar TL olarak kayıtlara geçti. 5 yılda patronlara verilen desteğin, 26 milyon 770 bin asgari ücrete eşit olduğu görüldü. 2026’ın ilk çeyreğinde bütçeden patronlara verilen destek ise, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 67 artarak 117.4 milyar TL’yi aştı. Üç ayda patronlara akıtılan para, 2025’te verilen desteğin yüzde 40’ını oluşturdu.

İŞÇİNİN FONUNA TIRPAN

Öte yandan İşsizlik Sigortası Fonu’nda tepki çeken bir karar geldi. Fonda devlet katkısının yarı oranında arttırılması veya azaltılması yetkisi 17 Nisan’da yürürlüğe giren torba kanunla Cumhurbaşkanı’na verildi. Karardan 13 gün sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yetkisini kullandı. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında alınacak devlet payı yüzde 1’den yüzde 0.5’e düşürüldü.

SOSYAL DEVLETE DARBE

Devlet fona mart ayında 8.8 milyar TL, bu yılın ilk çeyreğinde ise 27.6 milyar TL aktardı. Katkı payının düşürülmesiyle fon gelirlerinde azalma yaşanacak. Kararı “sosyal devlete yeni bir darbe” olarak niteleyen çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, “Bu değişikliğin etkisi büyük olacak. 2025’te fonun gelirlerinin yaklaşık yüzde 16’sı (83.3 milyar lira) devlet katkısından oluştu. Bu kararla fon gelirleri içinde toplam devlet katkısı yüzde 8 civarına düşecek. Kısaca işsizlik sigortasında asgari devlet desteği azami işveren teşviği olacak” ifadelerini kullandı.

NEFES