Amerikan finans sistemi çöküyor: Silikon Vadisi battı, sıra diğerlerine geldi

ABD finans sistemi büyük bir krizle karşı karşıya. Ülke tarihindeki en büyük ikinci banka iflası piyasaları altüst etti. Türkiye'deki Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) Amerika'daki karşılığı olan Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC), Silikon Vadisi Bankası'na (Silicon Valley BankSVB) kayyum atandığını duyurdu. 

Amerikan medyasına göre, bilançosunu toparlamak için 2,25 milyar dolara ihtiyacı olduğunu duyuran banka, bu duyuruyla kendi sonunu hızlandırdı. Müşteriler birkaç gün içerisinde SVB'den 42 milyar dolarlık mevduat çekti. 

Bankada para tükenince diğer müşteriler açıkta kaldı. Paralarını alamayanlar birikimlerini devletin karşılaması için bir süre beklemek zorunda kalacak. Fakat FDIC sigortası 250 bin dolara kadar olan mevduatları desteklediği için, SVB'de bu rakamın üzerinde para tutan şirketler büyük panik yaşadı.

Çöküş, Kaliforniya'daki Silikon Vadisi'nde konuşlu pek çok teknoloji şirketini zor durumda bıraktı. Varlıklarının bir kısmını SVB'de tutan şirketler üst üste açıklamalar yayınlayarak paralarının peşine düştü.

Oysa SVB 2022 sonu itibariyle kağıt üstünde 209 milyar dolarlık varlığa sahipti. Yaşanan iflas, gerçeğin böyle olmadığını gözler önüne serdi. 

FAİZDEKİ ARTIŞ EKONOMİYİ RİSKE SOKTU

40 yıllık bankanın birkaç gün içerisinde batması, Amerikan finans sisteminin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne sererken, 2008 yılından beri yaşanan en büyük kriz diğer bankaların borsada çökmesine yol açtı. 

ABD'nin öndegelen bankaları borsada yüzde 5 ilâ yüzde 33 arasında değişen oranlarda küçülerek değersizleşti. S&P500 endeksi son yılların en keskin haftalık düşüşünü yaşadı. Ekonominin geneline yönelik korkuların had safhaya çıktığı Amerikan piyasasında şu an pazartesi gününden itibaren ne olacağını kimse kestiremiyor.

Bazı ekonomistler, SVB'nin çöküşünden ülkedeki yüksek faiz oranlarını sorumlu tutuyor. Amerikan Merkez Bankası tarafından sürekli yükseltilmekte olan faizin ekonomiye yönelik endişeleri artırdığını söyleyen ekonomistlerden New York Life Investments analisti Lauren Goodwin, "Faiz oranlarındaki artışlar ekonomiyi yavaşlatıyor ve bu ABD ekonomisi üzerinde baskı oluşturuyor" dedi. 

Ülkenin en büyük finans kurumlarından Wells Fargo'ya akın eden Amerikalıların paralarını çekmek isteyince ret cevabıyla karşılaşması yaşanan paniğin en net yansıması oldu. Maaşlarını Wells Fargo'dan çekmekte olan müşteriler paralarını hesaplarında göremediklerini söylüyor. 

Domino etkisi devam eder ve Amerikalılar varlıklarını somut olarak yanlarında bulundurmak üzere paralarını çekmek için bankalara hücum ederse bu durum Washington'da gerçek bir krize kapı aralayacak.  

Joe Biden yönetiminin finans sistemindeki paniği toparlamak için nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. 

Amerikan bankalarının hisse senetleri SVB'nin iflasıyla birlikte çöküşe geçti.